شایع ترین بیماری های کلیه و مجاری ادرار
کلیه ها و مجاری ادراری، دو عضو بسیار مهم از بدن هستند که نقش مهمی در حفظ سلامت ما دارند. این اندام ها با تصفیه خون، دفع مواد زائد و تنظیم تعادل مایعات بدن، به حفظ عملکرد صحیح سایر اندام های بدن کمک می کنند. با این حال، بیماری های کلیوی و مجاری ادراری به دلایل مختلفی از جمله عفونت ها، سنگ کلیه، دیابت، فشار خون و عوامل ژنتیکی، می توانند سلامت این اندام ها را به خطر انداخته و عوارض جدی برای انسان ایجاد کنند. در این مقاله، به بررسی شایع ترین بیماری های کلیه و مجاری ادراری، علائم، علل و روش های درمان آن ها خواهیم پرداخت. همچنین، علائم کلی برای شناسایی، پیشگیری و مراقبت از کلیه ها و مجاری ادراری نیز ارائه خواهد شد.
انواع بیماری های کلیه و مجاری ادرار
بیماری های کلیه و مجاری ادرار، شامل طیف گسترده ای از اختلالات و مشکلات پزشکی است که بر عملکرد کلیه ها و مجاری ادراری تأثیر می گذارد. در ادامه، به بررسی مختصر برخی از شایع ترین بیماری های کلیه و مجاری ادرار، علائم، علل و روش های درمان آن ها می پردازیم:

سنگ کلیه (Kidney Stones)
سنگ کلیه توده های جامدی هستند که از مواد معدنی و نمک درون کلیه ها تشکیل می شوند و اغلب با درد دفع می شوند. علائم سنگ کلیه شامل درد شدید در پشت یا پهلو، ادرار دردناک یا خونی و تهوع است. عوامل مختلفی از جمله تغذیه نامناسب، عدم مصرف کافی مایعات و سابقه خانوادگی می توانند در ایجاد سنگ کلیه مؤثر باشند. برای درمان، ممکن است نیاز به مصرف دارو، نوشیدن مقدار زیادی آب و در موارد شدید، انجام جراحی یا استفاده از روش های غیرجراحی مانند لیتوتریپسی (شکستن سنگ ها با امواج صوتی) باشد.
عفونت های مجاری ادرار (Urinary Tract Infections – UTIs)
عفونت های مجاری ادرار عفونت هایی هستند که معمولاً توسط باکتری ها، به ویژه اشرشیا کلی (E. coli)، در هر بخشی از دستگاه ادراری مانند روده بزرگ و مقعد ایجاد می شوند. علائم شامل سوزش و درد هنگام ادرار، نیاز مکرر به ادرار و ادرار کدر یا خونی می باشند. عدم رعایت بهداشت (مخصوصا بهداشت مقاربت جنسی)، کمبود آب مصرفی و استفاده از محصولات تحریک کننده می توانند خطر ابتلا به UTIs را افزایش دهند. درمان آن معمولاً شامل مصرف آنتی بیوتیک ها و نوشیدن مایعات فراوان برای دفع باکتری ها است.
نارسایی کلیه (Kidney Failure)
نارسایی کلیه به وضعیتی گفته می شود که کلیه ها قادر به فیلتر کردن مواد زائد و مایعات اضافی از خون نیستند و آن ها را به صورت راکد نگه می دارند. علائم این بیماری شامل ورم در پاها و مچ ها، خستگی و کاهش اشتها می باشند. علل اصلی نارسایی کلیه شامل دیابت، فشار خون بالا و بیماری های مزمن کلیوی هستند. درمان آن نیز بسته به نوع نارسایی (حاد یا مزمن) متفاوت است و می تواند شامل دیالیز یا پیوند کلیه باشد.
بیماری کلیه پلی کیستیک (Polycystic Kidney Disease)
بیماری کلیه پلی کیستیک یک اختلال ژنتیکی است که باعث تشکیل کیست های پر از مایع در کلیه ها می شود و در نهایت می تواند منجر به نارسایی کلیه شود. علائم کلیه پلی کیستیک شامل درد شکم، افزایش فشار خون و عفونت های مکرر کلیه است. این بیماری به صورت ارثی منتقل می شود و درمان قطعی ندارد، اما مدیریت علائم با کنترل فشار خون و رعایت رژیم غذایی درست با راهنمایی پزشک می تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.
سرطان بیضه (Testicular Cancer)
سرطان بیضه نوعی سرطان نادر است که در بیضه ها، غدد جنسی مردانه که مسئول تولید اسپرم و هورمون های مردانه هستند، ایجاد می شود. این بیماری بیشتر در مردان جوان بین 15 تا 35 سال رخ می دهد. علائم اولیه ممکن است شامل وجود توده یا تورم در یکی از بیضه ها، درد یا احساس سنگینی در کیسه بیضه و درد در پایین شکم یا کشاله ران باشد. عوامل خطر شامل سابقه خانوادگی سرطان بیضه، بیضه پایین نیامده و سندرم کلاین فلتر است. درمان آن نیز معمولاً شامل جراحی برای برداشتن بیضه مبتلا است و گاها ممکن است از شیمی درمانی و پرتودرمانی برای جلوگیری از گسترش سرطان استفاده شود.
اختلال نعوظ (Erectile Dysfunction – ED)
اختلال نعوظ ناتوانی در دستیابی یا حفظ نعوظ کافی برای فعالیت جنسی رضایت بخش است. این مشکل می تواند ناشی از عوامل جسمی مانند بیماری قلبی، دیابت، فشار خون بالا و یا عوامل روانی مانند استرس، اضطراب و افسردگی باشد. سایر عوامل شامل مصرف الکل، سیگار و برخی داروها نیز می توانند در این اختلال نقش داشته باشند. درمان اختلال نعوظ شامل تغییر در سبک زندگی، مصرف داروهایی مانند سیلدنافیل (ویاگرا)، درمان روانشناختی و در موارد شدیدتر، استفاده از دستگاه های وکیوم یا جراحی برای کاشت ایمپلنت است.
افتادگی واژن (Vaginal Prolapse)
افتادگی واژن وضعیتی است که در آن بافت های پشتیبان واژن ضعیف یا کشیده می شوند و باعث می شوند دیواره های واژن به سمت پایین یا بیرون بیافتند. این وضعیت می تواند ناشی از زایمان طبیعی، افزایش سن، کاهش استروژن، یبوست مزمن، یا فشار مداوم روی عضلات کف لگن باشد. علائم شامل احساس فشار یا سنگینی در ناحیه لگن، بی اختیاری ادرار و مشکلات در حین رابطه جنسی است. درمان افتادگی واژن ممکن است شامل تمرینات کف لگن (مانند تمرینات کگل)، استفاده از پِساری و در موارد شدید، جراحی برای ترمیم بافت های پشتیبان باشد.
هیپرپلازی خوش خیم پروستات (Benign Prostatic Hyperplasia – BPH)
هیپرپلازی خوش خیم پروستات وضعیتی است که در آن غده پروستات بزرگ می شود و می تواند بر جریان ادرار تأثیر بگذارد. این بیماری معمولاً در مردان مسن رخ می دهد و علائم شامل مشکل در شروع ادرار، جریان ادرار ضعیف، نیاز مکرر به ادرار کردن به ویژه در شب و احساس عدم تخلیه کامل مثانه است. عوامل خطر شامل افزایش سن و سابقه خانوادگی BPH است. درمان این بیماری شامل تغییرات در سبک زندگی، داروهایی برای کاهش اندازه پروستات و بهبود جریان ادرار و در برخی موارد، جراحی برای برداشتن یا کاهش اندازه پروستات است.
گلومرولونفریت (Glomerulonephritis)
گلومرولونفریت التهاب گلومرول ها، واحدهای فیلترکننده درون کلیه، است. علائم آن شامل ادرار خونی، فشار خون بالا و ورم در بخش های مختلف بدن می باشند. این بیماری می تواند به دلیل عفونت ها، بیماری های خودایمنی، یا اختلالات ژنتیکی بروز کند. درمان گلومرولونفریت شامل کنترل فشار خون، مصرف داروهای ضدالتهابی و در موارد شدید، دیالیز است.
پیلونفریت (Pyelonephritis)
پیلونفریت، نوعی عفونت شدید کلیه است که معمولاً از عفونت های مجاری ادرار ناشی می شود. علائم عفونت پیلونفریت شامل تب، لرز، درد در ناحیه کمر و پهلو و ادرار دردناک است. باکتری ها، به ویژه اشرشیا کلی، عامل اصلی این بیماری هستند. درمان این بیماری شامل مصرف آنتی بیوتیک ها و در صورت نیاز، بستری شدن در بیمارستان برای درمان حمایتی است.
پروستاتیت (Prostatitis)
پروستاتیت، التهاب غده پروستات است که می تواند ناشی از عفونت یا عوامل غیرعفونی باشد. علائم پروستاتیت شامل درد در ناحیه تناسلی، مشکل در ادرار کردن و درد در هنگام انزال است. عفونت های باکتریایی یا عوامل غیرعفونی مانند استرس و آسیب می توانند باعث این بیماری شوند. درمان آن نیز بسته به نوع پروستاتیت شامل مصرف آنتی بیوتیک ها، داروهای ضدالتهابی و تغییرات در سبک زندگی است.
سیستیت (Cystitis)
سیستیت، نوعی از التهاب مثانه است که اغلب به دلیل عفونت باکتریایی رخ می دهد. علائم سیستیت شامل ادرار مکرر و دردناک، احساس سوزش در هنگام ادرار و فشار در ناحیه لگن است. باکتری های موجود در دستگاه گوارش معمولاً عامل این عفونت هستند. درمان این بیماری همراه با مصرف آنتی بیوتیک ها و نوشیدن مایعات فراوان برای کاهش علائم و جلوگیری از عود عفونت است.
علائم بیماری کلیه و مجاری ادراری
زمانی که کلیه ها دچار آسیب جدی می شوند ، علائمی از خود نشان می دهند. به همین دلیل است که بسیاری از افراد، تا زمانی که بیماری کلیوی پیشرفت قابل توجهی نکرده باشد، از وجود آن بی خبرند. برخی از رایج ترین علائمی که ممکن است نشان دهنده وجود مشکل در کلیه ها باشند، عبارتند از:
- تغییرات در عادات ادراری به صورت افزایش یا کاهش حجم ادرار، سوزش ادرار، خون در ادرار و احساس نیاز مکرر به ادرار.
- خستگی و ضعف مفرط و کاهش انرژی بدن و توانایی انجام فعالیت های روزمره.
- مشکلات گوارشی همراه با تهوع، استفراغ، از دست دادن اشتها و طعم فلزی در دهان.
- خارش شدید و تغییرات در رنگ پوست و همچنین سایر مشکلات پوستی.
- تورم در پاها، مچ پا، صورت و اطراف چشم.
- تنگی نفس و درد قفسه سینه به دلیل تجمع مایع در ریه ها.
- سردرد، گیجی، مشکل در تمرکز و اختلالات خواب.
- درد استخوان ها و افزایش خطر شکستگی.
- فشار خون بالا

مراجعه به پزشک برای درمان بیماری های کلیه و مجاری ادرار
چنانچه با علائم بیماری های مربوط به کلیه و مجاری ادرار مواجه شدید و تصمیم داشتید راهکارهای درمانی را شروع کنید، مراجعه به یک متخصص در این زمینه، اهمیت ویژه ای دارد. دکتر سید حمیدرضا آرزه گر، اورولوژیست برجسته با دانش و تجربه فراوان در زمینه بیماری های کلیه و مجاری ادراری، می توانند در تشخیص دقیق و درمان مؤثر این بیماری ها به شما کمک کنند. ایشان با بهره گیری از تجهیزات پیشرفته و انجام معاینات کامل، وضعیت کلیه های شما را بررسی کرده و بهترین روش درمانی را انتخاب می کنند. همچنین، دکتر آرزه گر راهکارهایی برای بهبود وضعیت کلیه ها و پیشگیری از مشکلات جدی تر به شما ارائه می دهند. برای دریافت خدمات درمانی از دکتر آرزه گر، می توانید از طریق سایت ایشان نوبت خود را رزرو کنید و با مراجعه به مطب، تحت مراقبت های لازم قرار بگیرید.



