بیماری هیپوسپادیاس چیست؟
یکی از نقص ها و مشکلات مادرزادی که در دستگاه تناسلی کودکان ایجاد می شود، عارضه هیپوسپادیاس است. در این نوع نقص مادرزادی، خروجی یا مه اتوس به جای قرار داشتن در نوک آلت تناسلی، در قسمت زیرین آلت تناسلی قرار می گیرد. از این بیماری به عنوان یک بیماری شایع در نوزادان پسر نام می برند که با استفاده از عمل جراحی به راحتی قابل اصلاح و ترمیم است. در صورت درمان نشدن باعث بروز مشکلاتی در دفع ادرار و فعالیت جنسی خواهد شد. در این مقاله قصد داریم به بررسی علت، علائم، عوارض و نحوه درمان بیماری هیپوسپادیاس بپردازیم. برای آشنایی بیشتر در این زمینه، تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.
بیماری هیپوسپادیاس چیست؟
به دهانه خروجی مجرای ادرار یا پیشابراه در اصطلاح علمی میتوس گفته می شود. میتوس در حالت عادی و طبیعی در نوک آلت تناسلی قرار دارد. دفع ادرار و خارج شدن اسپرم از بدن از طریق خروجی میتوس هدایت می شود. در صورتی که خروجی مجرای ادرار یا همان میتوس در قسمت زیرین آلت تناسلی و در برخی موارد در کیسه بیضه ها قرار گرفته باشد، بیمار دچار عارضه هیپوسپادیاس شده است. این عارضه یک نقص مادرزادی است که براساس آمار از هر 200 نوزاد پسر 1 نوزاد به بیماری هیپوسپادیاس مبتلا می شود. حدود 10 درصد از بیماران مبتلا به هیپوسپادیاس از نوع میانی و 20 درصد آن از نوع خلفی و شدیدتر رنج می برند.
علائم ناشی از عارضه هیپوسپادیاس
با توجه به انواعی که در عارضه هیپوسپادیاس وجود دارد، بیماران با علائم و نشانه های مختلفی رو به رو می شوند. این علائم نیز در تمامی بیماران یکسان نیستند. در این بخش از مطلب به شایع ترین علائم ناشی از عارضه هیپوسپادیاس اشاره می کنیم.
• قرارگیری خروجی مجرای ادرار در محلی غیر از نوک آلت تناسلی
• کجی و انحنای آلت تناسلی رو به سمت پایین
• پوشیده شدن نیمه بالایی آلت تناسلی توسط پوست ختنه گاه
• اختلال در پاشیدن ادرار از آلت تناسلی
• نزول کردن یی از بیضه ها به داخل کیسه بیضه
• رشد ناقص پوست نوک آلت تناسلی
علت بروز بیماری هیپوسپادیاس
علت دقیق و واضح بیماری هیپوسپادیاس تا به امروز مشخص نشده است. با توجه به تحقیقاتی که دانشمندان درباره نحوه رشد جنین انجام می دهند، اختلال های هورمونی را علتی برای بروز این بیماری در نظر می گیرند. به طوری که آلت تناسلی جنین در هفته های 9 تا 12 بارداری رشد و کامل می شوند. در طول این مدت زمان عنوان شده، هورمون های مردانه دستور تشکیل قسمت های مختلف آلت تناسلی از جمله خروجی مجرای ادرار را می دهند. هر نوع اختلال در میزان هورمون های مردانه در بدن مادر می تواند دلیلی بر رشد ناقص آلت تناسلی در جنین شود.
عوامل افزایش دهنده خطر ابتلا به بیماری هیپوسپادیاس
علاوه بر اختلال های هورمونی، عوامل دیگری نیز موجب افزایش خطر ابتلا به بیماری هیپوسپادیاس می شوند. در برخی موارد می توان از بروز این عوامل خطرزا جلوگیری به عمل آورد. از جمله عوامل افزایش دهنده خطر ابتلا به بیماری هیپوسپادیاس عبارتند از:
• داشتن سابقه ابتلا به بیماری هیپوسپادیاس در بین اعضای خانواده
• ایجاد برخی تغییرات ژنتیکی و هورمونی در بدن
• نوزادان متولد شده از مادرانی با بارداری بالای 35 سالگی
• قرار گرفتن مادر باردار در معرض مواد یا امواج خطرناک و شیمیایی
عوارض ناشی از ابتلا به بیماری هیپوسپادیاس
بیماری هیپوسپادیاس باید تحت روش درمانی قرار بگیرد. در غیر این صورت با رشد کودک، مشکلاتی در زمینه دفع ادرار و همچنین فعالیت های جنسی در آینده ایجاد خواهد شد. از جمله عوارض ناشی از ابتلا به بیماری هیپوسپادیاس عبارتند از:
• غیر طبیعی شدن ظاهر آلت تناسلی
• ایجاد مشکل در استفاده از توالت و دفع ادرار با پاشش نامنظم و رو به عقب
• کج شدن آلت تناسلی به هنگام نعوظ و سفت شدن آلت تناسلی
• ایجاد مشکل در برقراری رابطه جنسی
• ایجاد اختلال هایی در نحوه انزال و خارج شدن اسپرم از مجرای ادرار
نحوه تشخیص هیپوسپادیاس
واضح ترین علامتی که در ابتلایان به بیماری هیپوسپادیاس وجود دارد، قرار گرفتن مه اتوس و خروجی مجرای ادرار در محلی غیر از نوک آلت تناسلی است. پس از به دنیا آمدن نوزاد، این علامت به وضوح قابل مشاهده است. در برخی موارد بسیار نادر، پزشکان قادر به شناسایی این عارضه در بدو تولد نوزاد نمی شوند. از این رو، با استفاده از معاینات فیزیکی، پزشک متخصص بیماری هیپوسپادیاس را تشخیص می دهد و نیازی به انجام تست های آزمایشگاهی پیچیده ای ندارد. برای آمادگی های لازم برای انجام جراحی در کودکان 6 تا 12 سال نیاز به تست خون وجود خواهد داشت.
نحوه درمان بیماری هیپوسپادیاس
اصلی ترین و تنهاترین روش درمانی برای اصلاح و ترمیم عارضه هیپوسپادیاس، انجام عمل جراحی است. این جراحی توسط متخصص اورولوژی و تحت بیهوشی عمومی انجام می شود. جراح برای اصلاح و ترمیم مجرای خروجی ادرار از پوست ختنه گاه یا بافت دهان نوزاد برای انجام پیوند استفاده می کند. به این ترتتیب، مجرای خروجی ادرار یا پیشابراه را در موقعیت درست و طبیعی قرار می دهد. در پایان جراحی یک سوند در نوک آلت تناسلی به طور موقتی برای دفع ادرار گذاشته می شود. پس از گذشت چندین هفته، سوند را از بدن کودک خارج می کنند. پس از ترمیم خروجی ادرار، بیمار می تواند حالت طبیعی در دفع ادرار و فعالیت جنسی خود را باز یابد.
مراقبت های بعد از جراحی هیپوسپادیاس
بعد از جراحی تا زمان بهبودی کامل، لازم است بیمار به نکاتی تحت عنوان مراقبت های بعد از جراحی توجه کافی داشته باشد. رعایت این نکات باعث کاهش عوارض بعد از جراحی و گرفتن نتایج مطلوب تر از نحوه جراحی خواهد شد. در ادامه مطلب به مهم ترین مراقبت های بعد از جراحی هیپوسپادیاس اشاره می کنیم.
• مصرف منظم تمامی داروها و آنتی بیوتیک های تجویز شده توسط پزشک برای جلوگیری از بروز عفونت
• خودداری از قرار گرفتن کودک در موقعیت هایی مانند گشاد نشستن تا زمان نظردهی پزشک
• مراقبت از سوند ادراری تا زمان خارج کردن آن از بدن کودک
• انجام مشاوره های لازم با پزشک متخصص اورولوژی در زمان رسیدن به بلوغ جنسی
روش های پیشگیری از ابتلا به بیماری هیپوسپادیاس
پزشکان توصیه می کنند در برخی موارد مادران باردار با رعایت چندین نکته ساده می توان از بروز بیماری هیپوسپادیاس جلوگیری کرد. از جمله روش های پیشگیری از ابتلا به بیماری هیپوسپادیاس عبارتند از:
• خودداری از مصرف سیگار و نوشیدنی های الکلی
• مصرف میزان تعیین شده اسید فولیک توسط پزشک مربوطه
• تامین ویتامین های مورد نیاز بدن
• جلوگیری از چاقی بیش از حد و حفظ وزن ایده آل
• مراجعه منظم به پزشک زنان و زایمان در دوران بارداری
مراجعه به پزشک
در مطالب بالا به بررسی علادم، دلایل، عوارض و روش های درمان بیماری هیپوسپادیاس پرداخته شد. در صورتی که مجرای خروجی ادرار در نوک آلت تناسلی نباشد، با استفاده از روش جراحی اقدام به اصلاح این نقص می کنند. دکتر حمیدرضا آرزه گر جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری با گذراندن دوره تکمیلی اندویورولوژی از هلند، دارای ۱۱ سال فعالیت در زمینه بیماری های کلیه و مجاری ادراری، به ویژه سنگ، پروستات، ناباروری، ناتوانی جنسی، اختلالات نعوظ و زود انزالی است. شما می توانید برای رفع و درمان بیماری هیپوسپادیاس در مردان به بهترین شیوه درمانی و گرفتن نوبت ویزیت با شماره های درج شده در سایت تماس حاصل نمایید.
