تست غربالگری سرطان پروستات

تست غربالگری سرطان پروستات و نتایج آن

غربالگری یکی از راهکارهای بسیار اساسی در حیطه پزشکی محسوب می شود؛ زیرا از طریق آن بیماری هایی مثل: کانسر که فاقد علائم در فرد هستند را شناسایی می کند. هدف از غربالگری تشخیص زودهنگام بیماری در یک فرد است تا با مدیریت علائم بیماری از خطرات ابتلا به بیماری کاسته شود. پروستات یک غده به انداره گردو در سیستم مجاری آقایان است که با بالا رفتن سن بزرگ شده و به مجاری ادراری و پیشابراه فشار وارد می کند. هر چقدر اندازه پروستات بزرگتر شود، احتمال ابتلا به بیماری های دستگاه ادراری؛ به ویژه سرطان پروستات بیشتر می شود. ضروری است آقایان با بالا رفتن سن تست غربالگری سرطان پروستات را انجام دهند، چون ممکن است به این بیماری مبتلا باشند ولی هیچگونه علائمی دیده نشود. بهترین روش برای غربالگری سرطان پروستات، آزمایش PSA است که در ادامه مقاله قصد داریم درباره آن صحبت کنیم.

بیماری سرطان پروستات چیست؟

اگر تعدادی از سلول های غده پروستات به صورت غیرطبیعی بزرگ و تکثیر شوند، در اصطلاح گفته می شود، فرد به بیماری سرطان پروستات مبتلا است. این بیماری به دو گروه سرطان پروستات خوش خیم و سرطان پروستات بدخیم تقسیم می شود و عوارض و خطرات هر کدام با یکدیگر متفاوت است. بعضی از انواع سرطان پروستات به آرامی رشد می کنند و بدون اینکه برای فرد مشکلی ایجاد کنند تا آخر عمر باقی می مانند. اما برخی از انواع سرطان پروستات رشد بسیار سریعی دارند که علاوه بر محل غده پروستات در سایر بخش های بدن هم تکثیر پیدا می کنند. در این نوع سرطان ها شروع هر چه سریعتر روند درمانی از گسترش سلول های سرطانی جلوگیری می کند.

علائم سرطان پروستات

سرطان پروستات، سومین بیماری شایع در بین آقایان شناخته می شود. غده پروستات، غده ای به اندازه یک گردو است که کار آن ساخت مایع منی است. این غده زیر مثانه آقایان قرار گرفته و با افزایش سن ممکن است مشکلاتی را به وجود آورد. از شایع ترین علائم سرطان پروستات موارد زیر را می توان نام برد:
• تکرر ادرار
• احساس نیاز سریع به ادرار
• نیاز به دفع ادرار در هنگام شب و خوابیدن
• قطع شدن جریان ادرار
• کاهش نیرو برای دفع ادرار و طولانی تر شدن مدت زمان تخلیه ادرار

غربالگری سرطان پروستات چیست؟

به آزمایش یافتن سرطان در افراد، قبل از ظاهر شدن علائم آن غربالگری سرطان گفته می شود. با اینکه هنوز هم مزایای تست غربالگری سرطان پروستات بیشتر از خطرات آن است، برخی از افراد تست غربالگری را انجام می دهند. یکی از بهترین روش ها برای غربالگری سرطان پروستات؛ به خصوص سرطان پروستات بدخیم انجام غربالگری یا PSA است. PSA که با نام اختصاری آنتی ژن غده پروستات شناخته می شود، توسط پروستات که یک غده کوچک در دستگاه تناسلی آقایان است ساخته می شود و مقداری از آن را می توان مورد آزمایش قرار دهد. با افزایش سن اندازه غده پروستات بزرگتر شده و فشار بیشتری به مجاری ادراری و پیشابراه وارد می کند. با بزرگ شدن اندازه پروستات به همان میزان آنتی ژن نیز از حالت طبیعی خود خارج می شود و احتمال ابتلا به سرطان پروستات نیز افزایش می یابد.

آزمایش PSA یا غربالگری سرطان پروستات به چه معناست؟

از سلول های غده پروستات پروتئینی به نام PSA یا آنتی ژن غده پروستات ترشح می شود. تست PSA میزان این پروتئین را در خون آقایان بررسی می کند. PSA بیشتر مواقع در مایع منی پیدا می شود، اما احتمال یافتن آن در خون نیز وجود دارد. سطح آنتی ژن اختصاصی پروستات با واحدهایی به نام نانوگرم در هر میلی متر محاسبه می شود. با افزایش میزان این پروتئین احتمال ابتلا به سرطان های پروستات افزایش پیدا می کند اما نمی توان با این تست به طور صد در صد سرطان پروستات را تشخیص داد. اگر PSA ۴ نانوگرم یا بیشتر باشد، پزشک اورولوژیست انجام تست PSA را پیشنهاد می کند. در افراد فاقد سرطان پروستات میزان PSA کمتر از ۴ نانوگرم را نشان می دهد، ولی با این وجود باز هم احتمال ابتلا به سرطان پروستات در این افراد وجود دارد.
• آقایانی که میزان PSA در آن ها بین ۴ تا ۱۰ است، امکان ابتلا به سرطان پروستات ۱ از ۴ است.
• چنانچه مقدار PSA از ۱۰ بیشتر باشد، شانس ابتلا به سرطان پروستات ۵۰ درصد افزایش می یابد.
• در صورتی که میزان PSA خیلی بالا باشد به تست های بیشتری برای تشخیص قطعی نیاز است.

چه عواملی روی سطح PSA تاثیر می گذارد؟

فاکتورهای مختلفی باعث می شوند مقدار عدد به دست آمده از آزمایش PSA به طور صد در صد سرطان پروستات را تشخیص ندهد. از جمله عواملی که سطح PSA را افزایش می دهد عبارت اند از:
• بزرگ شدن پروستات: هایپرپلازیای خوش خیم پروستات، یک مشکل شایع در مردان است که با افزایش سن اتفاق می افتد. این مشکل می تواند سطح PSA را افزایش دهد.
• افزایش سن: با افزایش سن سطح PSA نیز به طور طبیعی افزایش می یابد.
• پروستاتیت: نوعی عفونت مربوط به پروستات است که سطح آنتی ژن اختصاصی پروستات را افزایش می دهد.
• انزال: انزال موجب می شود سطح PSA برای مدت کوتاهی افزایش یابد؛ به خاطر همین پزشکان توصیه می کنند چند روز قبل از تست انزال نداشته باشید.
• دوچرخه‌ سواری: محققان معتقدند دوچرخه سواری برای زمان کمی سطح PSA را افزایش می دهد.

علت درخواست تست غربالگری سرطان پروستات

همانطور که گفتیم پروستات یک عضو مهم در دستگاه تناسلی آقایان محسوب می‌ شود؛ به همین خاطر اگر با مشکلی مواجه شود، افراد دچار نگرانی می شوند و خواستار تست غربالگری سرطان پروستات می شوند. اما بیشترین دلیل درخواست تست غربالگری سرطان پروستات به شرح زیر است:
• انجام چکاپ های دوره ای
• بزرگی خوش خیم غده پروستات
• عفونت و التهاب
• بدخیمی پروستات
• آقایان بالای ۵۰ سال به صورت سالیانه

مراجعه به پزشک
در مطالب فوق توضیح دادیم که غربالگری سرطان پروستات؛ به منظور یافتن بیماری قبل از بروز علائم و نشانه های آن گفته می شود. دکتر حمیدرضا آرزه گر جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری یکی از پزشکانی است که تست غربالگری انجام می دهد؛ بنابراین می توانید برای انجام این آزمایش به مطب ایشان مراجعه کنید. برای دریافت نوبت ویزیت حضوری می توانید با شماره های درج شده در سایت تماس بگیرید.