جلوگیری از افتادگی مثانه
افتادگی مثانه یکی از مشکلات رایج در میان خانم ها است و زمانی اتفاق می افتد که بافت حمایتی بین مثانه و دیواره واژن تضعیف شده و دچار کشش شود. این کشیدگی که در اندام های لگنی به وجود می آید می تواند باعث ایجاد افتادگی مثانه شود که اغلب هنگام زایمان از طریق واژن یا یبوست مزمن، سرفه خشن و سخت یا بلند کردن اجسام سنگین ایجاد می شود. افتادگی مثانه می تواند در اثر یائسگی نیز به وجود آید؛ زیرا سطح استروژن کاهش پیدا می کند. معمولاً برای افتادگی های متوسط یا ملایم نیاز به درمان جراحی نیست و اغلب با درمان های دیگر برطرف خواهند شد. اما در موارد شدیدتر لازم است عمل جراحی انجام شود تا اندام ها به موقعیت مناسب برگردند. در این مقاله از سایت دکتر سید حمیدرضا آرزه گر به شما خواهیم گفت که چگونه از افتادگی مثانه پیشگیری کنید.
علل افتادگی مثانه
در کف لگن یکسری عضلات، رباط ها و بافت های اتصالی وجود دارد که می تواند از مثانه و سایر اعضای موجود در لگن حمایت کند. در اثر آسیب های زایمانی یا فشار مزمن در عضلات کف لگن ارتباط بین عضلات کف لگن و رباط ها در طول زمان تضعیف می شود و زمانی که چنین اتفاقی رخ دهد، مثانه بیشتر از حد طبیعی پایین می آید و به سمت مهبل کشیده خواهد شد. برای افتادگی مثانه می توان علل احتمالی زیر را بیان کرد:
• بارداری و زایمان طبیعی
• سرفه مزمن یا برونشیت
• اضافه وزن یا چاقی
• بلند کردن مکرر اجسام سنگین
• فشار هنگام دفع
علائم افتادگی مثانه
در مواردی که افتادگی مثانه به صورت خفیف است معمولاً فرد علایم خاصی را احساس نمی کنند. اما در برخی مواقع نیز با تشدید آن علایم و نشانه های زیر بروز خواهد کرد:
• افزایش ناراحتی هنگام سرفه، کشش یا بلند کردن اجسام
• احساس فشار در لگن و واژن
• احساس خالی نشدن کامل مثانه بعد از ادرار کردن
• درد یا بی اختیاری ادرار در طول مقاربت جنسی
• تکرر عفونت مثانه
انواع افتادگی مثانه
شدت افتادگی مثانه در بیماران مختلف متفاوت است. به همین خاطر پزشک برای انتخاب بهترین روش درمانی باید نسبت به درجه افتادگی مثانه تصمیم گیری کند. افتادگی مثانه درجه ۱ یعنی مثانه به میزان کمی در نزدیکی واژن قرار می گیرد. این درجه از افتادگی مثانه جزو مراحل ابتدایی بیماری محسوب می شود. درجه ۲ نیز به صورت حرکت زیاد مثانه به سمت پایین است که در ورودی مجرای واژن قرار می گیرد. اما درجه ۳ حالت شدید عارضه بوده که مثانه از مجرای واژن کاملاً بیرون آمده است.
درمان افتادگی مثانه
با توجه به این که موارد خفیف علایم واضح ندارند، بنابراین نیاز به درمان نخواهند داشت. اما این بیماران باید دائماً تحت نظر پزشک قرار بگیرند تا میزان افتادگی مثانه آن ها بررسی شود. در این زمان بیمار با انجام اقدامات مراقبتی مثل تمرینات عضلات کف لگن باعث تقویت آن ها می شود. زمانی که این اقدامات تأثیری نداشته باشند، باید از روش های دیگر برای درمان استفاده کرد.
-
دستگاه پشتیبانی (پساری)
دستگاه پشتیبانی یا پساری به صورت یک حلقه پلاستیکی یا لاستیکی بوده که برای حمایت از مثانه در واژن بیمار قرار می گیرد. نحوه مراقبت از دستگاه توسط پزشک و متخصصان دیگر به بیمار توضیح داده می شود. هم چنین باید طریقه تمیز کردن و وارد کردن مجدد آن نیز آموزش داده شود. بسیاری از زنان به جای عمل جراحی از این روش استفاده می کنند. در برخی موارد نیز انجام عمل جراحی خطرناک است که از دستگاه های پشتیبانی استفاده می شود.
-
عمل جراحی افتادگی مثانه
چنانچه بیمار دچار علایم ناراحت کننده و قابل توجهی بود، بهترین درمان انجام عمل جراحی مثانه است. در طی این جراحی مثانه جابجا شده و به محل خود باز می گردد. همچنین هدف دیگر از این عمل از بین بردن بافت اضافی و سفت کردن ماهیچه ها و رباط های کف لگن است. برای این کار ممکن است پزشک از نوع خاصی از پیوند بافت جهت بازسازی بافت واژن استفاده کند تا بتواند زمینه تقویت آن را فراهم کند. اگر بیمار تصمیم به بارداری داشته باشد، معمولاً عمل جراحی تا به بعد از زایمان موکول می شود و می توان در این زمان با استفاده از پساری علائم بیمار را کاهش داد. مهم ترین مزیت عمل جراحی این است که در سالیان طولانی بیماران بدون هیچگونه علایم و مشکلی می توانند به فعالیت های روزمره خود برسند.
-
استروژن درمانی
توسط بسیاری از پزشکان استروژن نیز تجویز می شود که به صورت کرم واژن یا حلقه قابل استفاده است. استروژن درمانی می تواند به حفظ عضلات لگن کمک کند و عوارض پس از دوران یائسگی را کاهش دهد.
تشخیص افتادگی مثانه
با بررسی سابقه پزشکی و معاینه لگن می توان افتادگی مثانه را تشخیص داد. برای تشخیص دقیق تر و این که چه قسمت هایی از واژن دچار افتادگی شده است، تست های تشخیصی دیگری انجام می شوند که برخی از آن ها شامل موارد زیر هستند:
• تصویربرداری با اشعه ایکس
• ام آر آی
• سونوگرافی
• سیستوسکوپی
• نوار مثانه
پیشگیری از افتادگی مثانه
برای پیشگیری از افتادگی مثانه لازم است رژیم غذایی سرشار از فیبر داشته باشید و روزانه مصرف مایعات خود را افزایش دهید؛ زیرا با این کار دچار یبوست نمی شوید. کسانی که یبوست مزمن دارند نیز باید حتماً به پزشک مراجعه کنند تا با درمان به موقع احتمال افتادگی مثانه کاهش پیدا کند. همچنین توجه داشته باشید که وزنه برداری سنگین باعث افتادگی مثانه می شود و باید از انجام آن اجتناب کرد. یکی دیگر از عوامل افزایش دهنده خطر ابتلا به افتادگی مثانه اضافه وزن است که با کاهش وزن تا حد بسیار زیادی از این مشکلات جلوگیری خواهد شد.
مراجعه به پزشک
در مطالب فوق ضمن معرفی علایم و انواع افتادگی مثانه، روش های پیشگیری از آن را نیز ذکر کردیم تا بتوانید با اصلاح سبک زندگی خود از ایجاد چنین مشکلی جلوگیری کنید. چکاپ های دوره ای تا حد بسیار زیادی در پیشگیری از افتادگی مثانه نقش دارند. بنابراین باید آن را جدی بگیرید و به صورت منظم معاینات خود را انجام دهید. برای انجام معاینات سیستم ادراری و کلیه ها می توانید تحت نظر دکتر سید حمیدرضا آرزه گر جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری قرار بگیرید. برای دریافت نوبت ویزیت حضوری با شماره های درج شده در این سایت تماس حاصل فرمایید.
