نابجایی لگنی کلیه چیست؟
انحراف های مادرزادی کلیه، شامل اکتوپیک یا نابجا (لگنی)، نوعی نقص است که از زمان تولد قابل تشخیص است. در این شرایط، کلیه یا در پایین ترین نقطه معمول خود، یا در سمت مخالف، یا در بخش بالاتر از مکان متداول خود قرار می گیرد. این نقص ناشی از عدم توانایی کلیه جنین در دوره رشد جنینی برای رسیدن به محل مشخص خود است. گاهی اوقات، یکی از کلیه ها در نزدیکی لگن و مثانه مانده و به سمت بالا حرکت نمی کند تا در محل مناسب خود قرار بگیرد. در برخی موارد دیگر، کلیه ها به طرف بالا حرکت بیش از حد می کنند یا به سمت مخالف جابجا می شوند و باعث جوش خوردگی کلیه های دیگر می شوند.
چه عواملی باعث نابجایی کلیه می شود؟
عواملی که منجر به کلیه نابجای لگنی می شوند عبارتند از:
- رشد نامناسب کلیه در دوران جنینی.
- وجود نقص در بافت کلیه که مسئول هدایت کردن کلیه به موقعیت اصلی آن است.
- ناهنجاری های ژنتیکی که ممکن است توسط ارثیه های خانوادگی به نسل های بعدی منتقل شود.
- بیماری هایی که مادر را تحت تأثیر قرار داده و ممکن است باعث اختلالات مادرزادی در جنین شود، مانند استفاده از مواد شیمیایی یا داروهای خاص در دوران بارداری.
عوارض ناشی از نابجایی کلیه
عوارضی که ممکن است از کلیه نابجای لگنی ناشی شود عبارتند از:
- برگشت ادراری وزیکویورترال (VUR): این عارضه زمانی رخ می دهد که ادرار از مثانه به سمت کلیه ها باز می گردد. این موضوع می تواند منجر به عفونت های متکرر دستگاه ادراری شود.
- عفونت: باقی ماندن ادرار در دستگاه ادراری ممکن است باعث رشد باکتری ها و عفونت های دستگاه ادراری شود که می تواند به علائمی مانند تکرر ادرار، درد هنگام ادرار، تغییر رنگ و بوی ادرار و تب منجر شود.
- تشکیل سنگ های ادراری: باقی ماندن ادرار در مجاری ادراری ممکن است منجر به تشکیل سنگ های ادراری شود که باعث درد شدید، خونریزی در ادرار و عفونت های دستگاه ادراری می شوند.
- آسیب کلیه: اگر ادرار به عقب به کلیه بازگردد، ممکن است کلیه آسیب ببیند و نتواند مواد زائد را از خون تصفیه کند، که در نهایت منجر به نارسایی کلیه می شود.
- صدمه دیدن کلیه: کلیه نابجای لگنی در موقعیت نامناسب قرار گرفته است، بنابراین ممکن است در مقابل ضربه ها و صدمات محافظت کمتری داشته باشد و آسیب پذیرتر باشد، به خصوص در فعالیت های ورزشی پربرخورد.
این عوارض نشان دهنده اهمیت تشخیص و مدیریت صحیح کلیه نابجای لگنی است تا از آسیب های جدی و ناراحتی های بیشتر جلوگیری شود.
تشخیص کلیه نابجایی لگنی چطور است؟
پزشک برای تشخیص مشکل کلیه نابجای لگنی از یک یا چند مورد از آزمایش های تصویربرداری زیر استفاده می کند:
- سونوگرافی: این روش از دستگاه ترانسدیوسر بهره می برد که امواج صوتی را به روشی ایمن به اندام های داخلی فرستاده و تصاویری از ساختارها به دست می دهد. محل کلیه ها و ناهنجاری های مربوطه در تصاویر سونوگرافی مشاهده می شود.
- سیستویورتروگرافی تخلیه ای (VCUG): این روش رادیوگرافی از مثانه و پیشابراه است که هنگام پر شدن مثانه و ادرار کردن انجام می شود. این آزمون ناهنجاری های داخل پیشابراه و مثانه و برگشت ادرار به سمت بالا و کلیه هنگام ادرار کردن را نشان می دهد.
- اسکن رادیونوکلئید: این روش بر آشکارسازی مقادیر اندکی از تشعشع پس از تزریق مواد شیمیایی رادیواکتیو مبتنی است و موقعیت کلیه نابجای لگنی و انسداد حالب را نشان می دهد.
- ام آر آی (تصویربرداری رزونانس مغناطیسی): این روش از امواج رادیویی و آهن ربا برای تهیه تصاویر دقیق از اندام های داخلی بدن استفاده می کند. در ام آر آی، از اشعه ایکس استفاده نمی شود و محل کلیه در این تصاویر دیده می شود.
آزمایش های خون همچنین برای بررسی عملکرد کلیه در نظر گرفته می شود، اما نتایج این آزمون ها برای بیماران با کلیه نابجای لگنی، حتی اگر کلیه ها آسیب دیده باشند، تقریباً همیشه طبیعی است، زیرا کلیه دوم معمولاً عملکرد مناسبی دارد.
درمان نابجایی کلیه
اگر عملکرد دستگاه ادراری مناسب باشد و پزشک هیچ انسدادی پیدا نکند، کلیه نابجای لگنی به درمان نیاز ندارد. البته، بیمار باید تحت نظر پزشک باشد تا هر گونه تغییر به سرعت تشخیص داده شود. اما در صورتی که انسداد در آزمایش مشخص شود، عمل جراحی برای اصلاح موقعیت کلیه و تسهیل تخلیه ادرار ضروری است. در این جراحی، جراح برای درمان مشکل برگشت ادراری حالب، حالب را مجدداً به مثانه متصل می کند تا ادرار دیگر وارد کلیه نشود.
اگر آسیب دیدگی کلیه شدید باشد، جراحی برداشتن کلیه ضروری می شود. اما اگر کلیه دوم عملکرد مناسبی داشته باشد، برداشتن یک کلیه مشکلی ایجاد نمی کند. بسیاری از افراد یک کلیه خود را برای پیوند به بیماران دیگر اهدا می کنند و پس از آن بدون مشکل به زندگی خود ادامه می دهند. همچنین، برخی نوزادان با فقط یک کلیه متولد می شوند و بدون مشکل به سلامت زندگی خود ادامه می دهند.
اگر مشکل کلیه نابجای لگنی تشخیص داده شود و درمان مناسب در صورت لزوم انجام شود، این ناهنجاری هیچ عارضه جدی و بلندمدتی را ایجاد نمی کند.
بهترین دکتر درمان نابجایی لگنی کلیه
هرگونه تعلل در مراجعه به پزشک می تواند پروسه درمان نابجایی لگنی کلیه شما را دشوار تر کند. قطعا داشتن یک پزشک و جراح با تجربه در زمینه عمل های مخصوص مردان خیال شما را بابت کیفیت عمل و همچنین نتیجه آن راحت کند. شما برای مشاوره در زمینه درمان نابجایی لگنی کلیه می توانید به دکتر سید حمیدرضا آرزه گر متخصص اورولوژی و جراح و متخصص کلیه مراجعه کنید. ایشان با بهره گرفتن از جدیدترین متدهای روز دنیا به درمان متقاضیان خود می پردازند. در صورت داشتن هرگونه سوال در ارتباط با مشکلات مربوط به درمان نابجایی لگنی کلیه می توانید از ایشان مشاوره بخواهید و مطمئن شوید که کاندید مناسبی برای انجام درمان های مختلف هستید یا خیر.
