پروستات چیست

پروستات چیست؟

پروستات، از کلمه با ریشه یونانی προστάτης (prostátēs) گرفته شده است که به معنای “کسی که در مقابل ایستاده” و “محافظ و نگهبان” اشاره دارد. این واژه در ابتدا برای توصیف وزیکول های تولیدکننده مایع منی و نقش محافظتی آن در سلامت اسپرم به منظور رسیدن به تخمک استفاده شد. وزیکول های منی به شکل گوش خرگوش ساختار دارند و در دو طرف و بالای پروستات واقع می شوند. این ساختارها نقش ذخیره و ترشح بخش قابل توجهی از مایع انزال را ایفا می کنند که در نهایت با اسپرم از مجاری ادراری خارج می شود.
در ادامه این مقاله، به بررسی ساختار دقیق غده پروستات، نقش آن و تغییراتی که در طول دوره زندگی آقایان رخ می دهد، خواهیم پرداخت.

پروستات چیست؟

پروستات یک غده کوچک به اندازه توپ پینگ پنگ است که با وزن حدود ۳۰ گرم، در زیر مثانه و بین قاعده آلت تناسلی و راست روده واقع شده است. این غده از بافت همبند کششی و ماهیچه تشکیل شده است و مجرای ادراری از درون آن عبور می کند. پروستات به عنوان بخشی از آناتومی جنسی مردانه، همراه با آلت تناسلی، کیسه بیضه و بیضه ها، نقش مهمی را در سیستم تناسلی مردان ایفا می کند.
ماهیچه های غده پروستات در زمان انزال با انقباض خود، منفذ ورود ادرار به مثانه را مسدود می کنند تا امکان همزمانی انزال و ادرار وجود نداشته باشد و اسپرم ها از آسیب جلوگیری شود.

در حین انزال مردان وازا دفرنتیا اسپرم را از بیضه ها به وزیکول های منی (محل تولید و ترشح مایع منی) انتقال می دهد تا فروکتور یا ماده تغذیه ای برای اسپرم ها تأمین شود و به مجرای ادراری بروند. همزمان، ماهیچه های غده پروستات منقبض می شوند و ترشحات خود را به مجرای ادرار می ریزند. انقباضات این ماهیچه ها در زمان ارگاسم، به خروج مایع منی و اسپرم از طریق مجرای ادرار کمک می کنند.

ساختار غده پروستات

ساختار غده پروستات به چهار ناحیه تقسیم می شود که از خارج به داخل عبارتند از:
• ناحیه قدامی: این ناحیه از بافت فیبری و ماهیچه ای تشکیل شده است و گاهاً به آن ناحیه فیبرومیسکولار قدامی نیز اطلاق می شود.
• ناحیه محیطی: این ناحیه بیشتر در قسمت پشت غده پروستات و جایی که بیشتر بافت غده پروستات واقع شده است، تشکیل می شود.
• ناحیه مرکزی: این ناحیه مجاری انزالی را احاطه کرده و حدود ۲۵ درصد از کل حجم پروستات را تشکیل می دهد.
• منطقه انتقال: این قسمت از پروستات مجرای ادرار را احاطه می کند و به عنوان ناحیه ای است که از مرکز پروستات شروع می شود و اجازه می دهد ادرار از مثانه به آلت تناسلی جاری شود. در طول زندگی، منطقه انتقال تنها بخشی از پروستات است که به رشد خود ادامه می دهد.

مایع پروستات چیست؟

مایع پروستات، در زمان انزال به عنوان بخشی از پاسخ جنسی مردانه، مایعی شیری رنگ و رقیق تولید می کند. این مایع شامل آنزیم ها، یون کلسیم و فسفات است که به مایع منی در مجاری ادراری افزوده می شود.
مایع پروستات در حدودی اسیدیته دارد، اما سایر اجزای منی آن را به طور کلی قلیایی می کنند. این خاصیت برای مقابله با اسیدیته واژن و محافظت از اسپرم ها و افزایش طول عمر آن ها اهمیت دارد. زیرا برای حرکت بهتر اسپرم، محیط پیرامونی با pH بالای ۶ لازم است. اگر تولید مایع منی توسط پروستات صورت نگیرد، تحرک و بقای اسپرم ها و ژن های درون هسته آن ها دچار مشکل می شود.

انواع بیماری های غده پروستات

انواع بیماری های غده پروستات که بر این غده تأثیر می گذارند عبارت اند از:
• سرطان پروستات: دومین سرطان شایع در مردان است که معمولاً میان سالان را مبتلا می کند.
• التهاب (پروستاتیت): چهار وضعیت مختلف پروستاتیت که باعث التهاب در غده پروستات می شوند؛ پروستاتیت حاد باکتریایی، پروستاتیت باکتریایی مزمن، سندرم درد مزمن لگن (CPPS) و پروستاتیت التهابی بدون علامت هستند. التهاب پروستات، شایع ترین مشکل دستگاه ادراری در مردان کمتر از ۵۰ سال است.
• هیپرپلازی خوش خیم پروستات: این بیماری باعث بزرگی پروستات و انسداد مجرای ادراری می شود. تقریباً همه مردان با افزایش سن دچار بزرگی پروستات می شوند.
پروستات خوش خیم و پروستات بدخیم به ترتیب به سلول های خوش خیم و بدخیم این غده اشاره دارند. سرطان پروستات به عنوان پروستات بدخیم نیز شناخته می شود که می تواند رشد کرده و به سایر قسمت های بدن گسترش یابد، در حالی که پروستات خوش خیم نمی تواند گسترش یابد.

چه زمانی باید در زمینه پروستات به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت دیدن علائم زیر باید هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید:
• اگر در طول شب بارها از خواب بیدار شده و به دستشویی می روید.
• اگر احساس سوزش در هنگام ادرارکردن دارید.
• اگر در ادرار شما خون وجود دارد.
آزمایش های رایج برای بررسی سلامت پروستات شامل موارد زیر می شود:
• معاینه دیجیتال رکتوم (DRE): پزشک با ورود انگشت به رکتوم (راست روده منتهی به مقعد) غده پروستات شما را احساس می کند. این معاینه می تواند نواحی سخت یا برجستگی های مشکوک را تشخیص دهد.
• آزمایش خون PSA: سطح پروتئین PSA (آنتی ژن اختصاصی پروستات) در خون اندازه گیری می شود. افزایش PSA ممکن است نشان دهنده مشکلات پروستات، از جمله سرطان، باشد.
• بیوپسی پروستات: در این آزمایش، با استفاده از سوزن بلند، نمونه بافت پروستات گرفته می شود تا در آزمایشگاه تحلیل شود. این آزمایش برای تشخیص سرطان پروستات استفاده می شود.

بهترین دکتر درمان بیماری های پروستات

هرگونه تعلل در مراجعه به پزشک می تواند پروسه درمان بیماری های پروستات شما را دشوار تر کند. قطعا داشتن یک پزشک و جراح با تجربه در زمینه عمل های مخصوص مردان خیال شما را بابت کیفیت عمل و همچنین نتیجه آن راحت کند. شما برای مشاوره در زمینه بیماری های مربوط به پروستات می توانید به دکتر سید حمیدرضا آرزه گر متخصص اورولوژی و جراح و متخصص کلیه مراجعه کنید. ایشان با بهره گرفتن از جدیدترین متدهای روز دنیا به درمان متقاضیان خود می پردازند. در صورت داشتن هرگونه سوال در ارتباط با مشکلات مربوط به درمان بیماری های پروستات می توانید از ایشان مشاوره بخواهید و مطمئن شوید که کاندید مناسبی برای انجام درمان های مختلف هستید یا خیر.