اختلال در تخلیه مثانه یکی از مشکلاتی است که می تواند باعث ناراحتی و ایجاد مشکل در انجام فعالیت های روزمره شود. این مشکل زمانی ایجاد می شود که مثانه به طور کامل خالی نمی شود یا شروع و ادامه ادرار کردن برای فرد خیلی سخت می شود. دلایل مختلفی مانند عفونت های ادراری، بزرگ شدن پروستات، مشکلات عصبی یا گرفتگی در مسیر ادرار می توانند باعث بروز این اختلال شوند. تشخیص به موقع و درمان درست، نقش مهمی در جلوگیری از مشکلات جدی تر دارد.
علائم اختلال در تخلیه مثانه
شناخت علائم اختلال در تخلیه مثانه خییلی مهم است، زیرا این مشکل می تواند برای فرد مشکلات و ناراحتی های زیادی ایجاد کند. در این بخش به مهم ترین نشانه های این اختلال اشاره می کنیم:
- سختی در شروع ادرار: یکی از نشانه های شایع این مشکل، سختی در شروع فرآیند ادرار کردن است. فرد ممکن است برای شروع نیاز به تلاش بیشتری داشته باشد.
- ضعیف بودن جریان ادرار: در صورت اختلال در تخلیه مثانه، جریان ادرار ممکن است ضعیف و کند باشد یا به صورت قطره قطره خارج شود.
- احساس باقی ماندن ادرار در مثانه: فرد ممکن است بعد از ادرار کردن، همچنان احساس کند که مثانه به طور کامل تخلیه نشده و مقداری ادرار باقی مانده است.
- نیاز مکرر به ادرار: افراد مبتلا به این مشکل ممکن است نیاز به دفع ادرار در فواصل کوتاه تری داشته باشند و حتی بلافاصله بعد از ادرار، احساس نیاز به تکرار آن داشته باشند.
- درد یا سوزش هنگام ادرار: برخی از افراد ممکن است هنگام ادرار کردن احساس درد یا سوزش داشته باشند که می تواند نشان دهنده وجود مشکل در تخلیه مثانه باشد.
- نشت ادرار: در مواردی ممکن است فرد دچار نشت غیرارادی ادرار شود که این وضعیت می تواند به دلیل عدم تخلیه کامل مثانه باشد.
- بیدار شدن مکرر در شب برای ادرار: افرادی که دچار اختلال در تخلیه مثانه هستند، ممکن است شب ها چندین بار برای ادرار از خواب بیدار شوند.
دلایل اختلال در تخلیه مثانه
دلایل مختلفی می توانند باعث ایجاد اختلال در تخلیه مثانه شوند. در این بخش، مهم ترین علل این مشکل را بررسی می کنیم:
- در مردان، بزرگ شدن غده پروستات می تواند مسیر خروج ادرار را مسدود کند و برای تخلیه مثانه، مشکل ساز شود.
- برخی اختلالات عصبی مانند سکته مغزی، آسیب های نخاعی یا بیماری های نورولوژیک می توانند بر عملکرد مثانه تاثیر منفی بگذارند.
- عفونت های مکرر یا مزمن در دستگاه ادراری نیز می توانند موجب التهاب و اختلال در تخلیه مثانه شوند.
- برخی داروها مانند آنتی هیستامین ها، ضد افسردگی ها و داروهای ضد اضطراب ممکن است باعث کاهش انقباضات عضلات مثانه شوند و تخلیه را دشوار کنند.
- وجود تنگی در مسیر ادراری، سنگ های مثانه یا تومورها می تواند تخلیه کامل مثانه را سخت کند.
- با افزایش سن یا به دلیل برخی بیماری ها، عضلات مثانه ممکن است ضعیف شوند و توانایی تخلیه کامل ادرار را کم کنند.
روش های درمان اختلال در تخلیه مثانه
روش های مختلفی برای درمان اختلال در تخلیه مثانه وجود دارد که بر اساس علت ایجاد مشکل و شدت آن، انتخاب می شوند.
درمان دارویی
برخی داروها می توانند به بهبود عملکرد مثانه کمک کنند. مانند:
- داروهای آنتی کولینرژیک برای کاهش انقباضات غیرارادی مثانه
- داروهای آلفا بلوکر برای کاهش فشار بر مثانه و بهبود جریان ادرار
- آنتی بیوتیک ها در صورت وجود عفونت ادراری
تمرینات عضلات کف لگن
تمرینات عضلات کف لگن یا کگل می توانند برای تقویت عضلات مثانه و کنترل بهتر آن مفید باشند:
- انجام روزانه تمرینات انقباض و استراحت عضلات کف لگن
- افزایش تدریجی زمان انقباض عضلات برای بهبود کنترل ادرار
کاتتریزاسیون (استفاده از سوند)
در مواردی که تخلیه کامل مثانه امکان پذیر نیست، استفاده از سوند توصیه می شود:
- سوند موقت برای تخلیه دوره ای مثانه
- سوند دائمی در صورت نیاز به تخلیه مداوم
جراحی
در برخی موارد شدید که درمان های دیگر مؤثر نیستند، جراحی انجام می شود:
- رفع انسدادها یا تنگی های موجود در مسیر ادراری
- جراحی پروستات در مواردی که بزرگ شدن پروستات عامل اختلال است
تحریک الکتریکی
در این روش از تحریکات الکتریکی برای عملکرد بهتر مثانه استفاده می شود:
- نصب دستگاه تحریک کننده در نزدیکی اعصاب مثانه
- استفاده از تحریکات ملایم برای تقویت کنترل مثانه
مراجعه به پزشک برای درمان اختلال در تخلیه مثانه
اختلال در تخلیه مثانه می تواند باعث ایجاد ناراحتی و سختی در زندگی روزمره فرد مبتلا شود. تشخیص علت اصلی این مشکل و انتخاب روش درمان مناسب، نیاز به بررسی دقیق توسط پزشک دارد. دکتر سید حمیدرضا آرزه گر، متخصص اورولوژی، با تجربه زیاد در درمان مشکلات ادراری و کلیوی، می توانند کمک کنند تا بهترین روش درمان برای بهبود این مشکل انتخاب شود. اگر با نشانه هایی مثل سختی در شروع ادرار، احساس باقی ماندن ادرار در مثانه یا نیاز مکرر به ادرار روبرو هستید، برای مشاوره و تعیین وقت ویزیت، می توانید از طریق راه های ارتباطی موجود در سایت دکتر آرزه گر اقدام کنید و از راهکارهای تخصصی ایشان استفاده کنید.
