انواع اختلالات مثانه

بررسی انواع اختلالات مثانه و درمان آن ها

مثانه یکی از اندام های مهم بدن محسوب می شود که کار اصلی آن نگه داشتن و تخلیه ادرار است. مثانه در قسمت پایینی شکم قرار دارد که ادرار را از کلیه ها گرفته و در خود نگه می دارد. با پرشدن مثانه، عصب های موجود در مثانه دستور تخلیه را صادر می کنند. اما برخی مواقع عملکرد مثانه به دلیل بیماری هایی مثل: عفونت ادراری، سرطان مثانه، بی اختیاری ادرار، سنگ مثانه و ..‌‌..با اختلال روبرو می شود. این بیماری ها با توجه به نوع مشکل و علائم قابل درمان هستند؛ از همین رو در صورت بروز مشکلات مربوط به مثانه حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید. در ادامه قصد داریم درباره انواع اختلالات مثانه و راه های درمان آن صحبت کنیم.

انواع بیماری های مثانه

کلیه‌ ها از طریق لوله هایی به نام حالب به مثانه متصل می شوند. مجاری ادراری هم از کلیه ها شروع شده و به لوله های کوچکی که پیشابراه نام دارد ختم می شوند و ادرار را از بدن خارج می کنند. عارضه های مربوط به مثانه از عفونت های جزئی تا بیماری های جدی مانند سرطان متغیر هستند. شایع ترین بیماری های مثانه و علل آن ها موارد زیر هستند:

• عفونت مثانه

هنگامی که باکتری های موجود در روده به کمک رکتوم به پیشابراه برسند و سپس وارد مثانه شوند، عفونت را به وجود می آورند. باکتری ها این توانایی را دارند تا مثانه را آلوده کرده و عفونت ایجاد کنند یا بدون بروز هیچ گونه علائمی در مثانه شروع به رشد کنند. ممکن است باکتری ها از راه حالب ها بالا رفته و کلیه ها را دچار عفونت کنند. عفونت کلیه بسیار خطرناک است به طوری که احتمال زایمان زودرس در زنان باردار وجود دارد. عفونت مثانه در خانم های ۲۰ تا ۵۰ سال شیوع بیشتری دارد.

• علل عفونت مثانه

از جمله عواملی که سبب عفونت مثانه می شود به موارد زیر می توان اشاره کرد:

• وارد شدن میکروب از راه بیرون به پیشابراه
• عفونت مثانه در خانم ها شیوع بیشتری دارد که علت آن فاصله کم مدخل پیشابراه با مخرج است به گونه ای که عفونت از یک نقطه به نقطه دیگر به راحتی منتقل می شود.
• در خانم ها پیشابراه طول کمتری دارد؛ به همین علت عفونت با طی مسافت کمی به مثانه می رسد.
• آسیب یا وارد شدن صدمه به پیشابراه
• استفاده از کاتر ادراری برای تخلیه مثانه بعد از زایمان یا جراحی
• فعالیت جنسی زیاد در خانم ها که سبب آسیب رسیدن به پیشابراه می شود.
• عفونت در سایر قسمت های دستگاه ادراری و تناسلی
• پوشیدن لباس زیر تنگ که در آن هوا مبادله نمی شود.
• نشستن در وان پر از آب آلوده
• نگهداری و عدم تخلیه ادرار برای مدت طولانی

• سرطان مثانه

سرطان مثانه زمانی رخ می دهد که یک بافت غیرطبیعی و غیرعادی در مثانه شروع به رشد کند و تقسیم سلولی آنقدر انجام شود که نتوان آن را کنترل کرد. سرطان مثانه ممکن است خوش خیم یا بدخیم باشد. در صورت بدخیم بودن احتمال دارد به گره های لنفاوی، استخوان، کبد و ریه ها گسترش پیدا کند. سرطان مثانه در افراد بالای ۵۰ سال خصوصا در آقایان شیوع بیشتری نسبت خانم ها دارد.

• علت سرطان مثانه

سرطان مثانه از جمله بیماری های مربوط به مثانه است که در اثر عواملی مختلفی ایجاد می شود و عبارت اند از:

• تماس شغلی، یعنی افرادی که در مشاغلی مانند صنایع چرم، مواد شیمیایی، بنزین، مواد چاپ و….فعالیت دارند، احتمال اینکه به سرطان مثانه مبتلا شوند زیاد است.
• کسانی که داروهایی مانند سیکلوفسفامید یا شیرین کننده های مصنوعی مصرف می کنند، بیشتر از سایر افراد به این بیماری مبتلا می شوند.
• مصرف بیش از حد دخانیات مخصوصا سیگار از دیگر علل ابتلا به سرطان مثانه است.

• مثانه عصبی

یکی دیگر از اختلالات عملکرد مثانه، مثانه عصبی نام دارد که به دلیل آسیب رسیدن به سیستم عصبی ایجاد می شود. مثانه عصبی با توجه به نوع و محل درگیری عصبی به دو نوع زیر تقسیم می شود:

• مثانه بیش فعال یا انقباضی:

افرادی که به بیش فعالی مثانه مبتلا هستند روی عملکرد مثانه کنترلی ندارند یعنی، مثانه خود به خود و به صورت مکرر تخلیه می شود؛ از همین رو احتمال ابتلا به عفونت ادراری در این افراد زیاد است.

• مثانه شل شده:

در افراد مبتلا به مثانه شل شده بخشی از سیستم عصبی که وظیفه خبررسانی به مغز زمان پرشدن مثانه را برعهده دارد با اختلال روبرو می شود که نتیجه آن افزایش اندازه و ظرفیت مثانه است.  هنگامی که فشار ادرار بر مثانه آنقدر زیاد شود که ماهیچه های دریچه خروجی ادرار توانایی مقابله با آن را نداشته باشند، ادرار شروع به ریزش خواهد کرد.

• پایین افتادگی مثانه

افتادگی مثانه یکی دیگر از اختلالات مثانه به شمار می آید که در آن دیواره بین مثانه و واژن در خانم ها ضعیف شده و مثانه به داخل واژن می افتد. پایین افتادن مثانه موجب ناراحتی و بروز مشکل در زمان تخلیه مثانه می شود؛ همچنین افتادگی مثانه باعث ریزش ناخواسته ادرار و تخلیه مثانه می شود.

راه های درمانی اختلالات مثانه

هر یک از اختلالات مربوط به مثانه دارای راه های درمانی مخصوص به خود هستند که به شرح زیر است:

• راه های درمانی عفونت مثانه

درمان عفونت مثانه به دو صورت دارویی و غیردارویی صورت می گیرد که در درمان دارویی پزشک مصرف داروی آنتی بیوتیک را تجویز می کند اما در درمان غیردارویی موارد زیر را پیشنهاد می کند:

• قرار دادن کیسه آب گرم روی شکم یا بین ران ها
• پرهیز از نگه داشتن ادرار به مدت طولانی
• اجتناب از برقراری رابطه جنسی تا زمانی بهبودی عفونت
• پرهیز از مصرف مشروبات الکلی
• نوشیدن مایعات به اندازه کافی

• راه های درمانی سرطان مثانه

• سیستوسکوپی یا همان برداشتن تومور مثانه از طریق مجاری ادراری
• شیمی درمانی
• پرتودرمانی

• راه های درمانی مثانه عصبی

برای درمان مثانه عصبی دو روش درمان دارویی و تغییر در سبک زندگی توصیه می شود.

• تغییر در شیوه زندگی

کاهش مصرف مایعاتی مانند چای، الکل، قهوه، کاهش وزن و مصرف زیاد سبزیجات

• درمان دارویی

مهمترین داروهایی که برای درمان مثانه عصبی تجویز می شود تولتردین، اکسی بوتینین، سولیفناسین است.

• راه های درمان افتادگی مثانه

برای درمان افتادگی مثانه به افراد توصیه می شود، در سبک زندگی خود تغییراتی مانند کاهش وزن، انجام تمرینات کگل، ترک سیگار، اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین، اصلاح در نحوه نشستن دستشویی و….ایجاد کنند.

مراجعه به پزشک

اختلال در مثانه از جمله عارضه هایی است که برای درمان آن باید به پزشک متخصص و با سابقه مراجعه کنید. مراجعه زودهنگام به پزشک متخصص اورولوژی تاثیر قابل توجهی در روند درمان و نتیجه آن دارد. یکی از پزشکان حاذقی که برای درمان اختلالات مثانه می توانید مراجعه کنید، دکتر حمیدرضا آرزه گر متخصص اورولوژی، جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری است. ایشان بعد از معاینه و شناسایی بیماری بهترین روش درمانی را به شما ارائه می دهند. برای مراجعه به مطب دکتر آرزه گر می توانید با شماره های درج شده در سایت تماس گرفته و نوبت ویزیت حضوری رزرو کنید.