جوانان هم دچار سرطان پروستات می‌شوند؟

آیا جوانان هم دچار سرطان پروستات می‌شوند؟ نگاهی تخصصی به علائم، علل و غربالگری زودهنگام

سرطان پروستات همواره به عنوان یک بیماری رایج در مردان مسن شناخته شده است و سن متوسط تشخیص آن حدود ۶۷ تا ۶۸ سال است. با این حال، افزایش آگاهی و بهبود روش‌های تشخیصی نشان داده است که این بیماری می‌تواند در سنین پایین‌تر نیز رخ دهد. اگرچه سرطان پروستات در جوانان (مردان زیر ۵۵ سال) نادر تلقی می‌شود، اما گزارش‌ها حاکی از آن است که حدود ۱۰٪ از کل موارد ابتلا در این گروه سنی مشاهده می‌شود و حتی مواردی در سنین ۳۰ تا ۴۰ سالگی نیز گزارش شده است. این روند رو به رشد، اهمیت آگاهی از علائم پروستات در جوانان و انجام غربالگری‌های به‌موقع را دوچندان کرده است.

این مقاله، مروری جامع بر علائم هشداردهنده، علل احتمالی و راهکارهای پیشگیری از سرطان پروستات در سنین جوانی ارائه می‌دهد و بر نقش حیاتی یک جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری (اورولوژیست) متبحر در تشخیص زودهنگام تأکید می‌کند.

علائم هشداردهنده سرطان پروستات در جوانان

تشخیص زودهنگام سرطان پروستات در جوانان چالش‌برانگیز است، زیرا علائم اولیه اغلب خفیف بوده یا با بیماری‌های دیگری مانند التهاب پروستات (پروستاتیت) اشتباه گرفته می‌شوند. بی‌توجهی به این علائم، می‌تواند شانس درمان موفقیت‌آمیز در مراحل اولیه را کاهش دهد.

علل بروز سرطان پروستات در سنین پایین

در مردان جوان، علت سرطان پروستات در جوانی اغلب ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی است که منجر به رشد سریع و تهاجمی سلول‌ها می‌شود.

الف. عوامل ژنتیکی و ارثی (مهم‌ترین عامل)

• سابقه خانوادگی: قوی‌ترین عامل خطر برای سرطان پروستات در جوانان، داشتن سابقه این بیماری در اقوام درجه یک (پدر یا برادر) است.
• جهش‌های ژنی خاص: جهش در ژن‌هایی مانند BRCA1 و BRCA2 (که معمولاً با سرطان سینه مرتبط هستند) می‌تواند خطر ابتلا به این سرطان را در مردان جوان افزایش دهد. این جهش‌ها می‌توانند علت ایجاد تغییرات در DNA سلول‌های پروستات باشند.

ب. عوامل محیطی و سبک زندگی

• چاقی و رژیم غذایی ناسالم: چاقی و مصرف بالای گوشت قرمز، محصولات پرچرب و غذاهای فرآوری‌شده، به افزایش التهاب در بدن و ریسک آسیب DNA سلول‌های پروستات کمک می‌کند.
• آلاینده‌های محیطی: قرار گرفتن در معرض برخی مواد شیمیایی و آلاینده‌های محیطی و همچنین سموم شغلی می‌تواند خطر ابتلا را در سنین پایین‌تر افزایش دهد.
• عفونت‌های ویروسی: برخی مطالعات نشان داده‌اند که عفونت‌های ویروسی مزمن (مانند HPV) ممکن است در افزایش ریسک ابتلا نقش داشته باشند، اگرچه این ارتباط هنوز به‌طور قطعی اثبات نشده است.

تشخیص و غربالگری زودهنگام: نجات جان در جوانی

از آنجایی که سن متوسط شروع سرطان پروستات حدود ۵۰ سالگی است، معمولاً غربالگری از سن ۴۵ تا ۵۰ سالگی توصیه می‌شود. اما در مردان جوان با عوامل خطر، رویکرد باید تغییر کند.

زمان شروع غربالگری

روش‌های تشخیصی سرطان پروستات در مردان جوان

تشخیص دقیق و به‌موقع سرطان پروستات، به‌ویژه در سنین پایین، برای شروع درمان موفقیت‌آمیز حیاتی است. این فرآیند عمدتاً بر سه روش تشخیصی مهم استوار است:

آزمایش آنتی‌ژن اختصاصی پروستات

اندازه‌گیری سطح پروتئین خاصی به نام PSA در خون. این پروتئین توسط غده پروستات تولید می‌شود. سطوح بالای PSA می‌تواند نشان‌دهنده وجود تومور، بزرگ شدن خوش‌خیم پروستات یا التهاب آن (پروستاتیت) باشد.

معاینه مقعدی با انگشت

پزشک با استفاده از انگشت خود (درون دستکش) غده پروستات را از طریق دیواره رکتوم (مقعد) معاینه می‌کند. هدف از این معاینه، شناسایی هرگونه ناهنجاری، برآمدگی، سفتی یا توده غیرطبیعی در بافت پروستات است.

نمونه‌برداری از بافت پروستات (بیوپسی)

در صورتی که نتایج آزمایش PSA یا معاینه انگشتی مشکوک باشند، نمونه کوچکی از بافت پروستات برداشته می‌شود. این نمونه برای تأیید نهایی وجود سلول‌های سرطانی، تعیین نوع سرطان و ارزیابی میزان تهاجمی بودن آن، زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود.

راهکارهای پیشگیری و کاهش ریسک ابتلا جوانان به سرطان پروستات

تمرکز بر سبک زندگی سالم و تغذیه مناسب از مهم‌ترین ابزارهای پیشگیری سرطان پروستات در جوانان است:

• رژیم غذایی محافظت‌کننده: افزایش مصرف میوه‌ها، سبزیجات به‌ویژه کلم بروکلی و گل‌کلم (سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها)، گوجه‌فرنگی پخته (حاوی لیکوپن)، غلات کامل و چای سبز. همچنین، محدود کردن مصرف گوشت قرمز، چربی‌های اشباع‌شده و غذاهای فرآوری شده.
• حفظ وزن سالم و ورزش: چاقی یکی از عوامل خطر است. حفظ وزن مناسب و انجام ورزش منظم (حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت متوسط در هفته) به کاهش التهاب و تنظیم هورمون‌ها کمک می‌کند.
• اجتناب از سیگار و الکل: ترک مصرف دخانیات و کاهش مصرف الکل برای سلامت عمومی پروستات حیاتی است.
• تأمین ویتامین D: دریافت کافی ویتامین D از طریق نور خورشید یا مکمل‌ها، می‌تواند در پیشگیری از علائم پروستات در جوانان مؤثر باشد.

تشخیص دقیق و تخصص دکتر سید حمیدرضا آرزه‌گر

بروز سرطان پروستات در جوانان یک واقعیت است و نیاز به رویکردی جدی و تخصصی دارد. از آنجایی که سرطان در این سنین می‌تواند تهاجمی‌تر باشد، انتخاب متخصص اورولوژی با تجربه در تشخیص افتراقی و جراحی‌های پیشرفته، نقشی حیاتی در تعیین سرنوشت بیمار دارد.

دکتر سید حمیدرضا آرزه‌گر، جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری، با دانش تخصصی در حوزه اورولوژی، به‌ویژه تشخیص و درمان بیماری‌های پروستات و بیضه‌ها (مانند سرطان بیضه، علت درد بیضه، واریکوسل و هیدروسل) و همچنین سنگ کلیه و مشکلات حالب و مثانه، بهترین مرجع برای مدیریت این بیماری‌ها در سنین مختلف هستند.

تخصص ایشان در:

• غربالگری زودهنگام و دقیق PSA در مردان جوان پرخطر.
• تشخیص افتراقی علائم پروستات از سایر اختلالات (مانند التهاب).
• انتخاب بهترین روش درمان (از نظارت فعال تا جراحی‌های پیشرفته) با حفظ کیفیت زندگی بیمار.

اگر نگران علائم پروستات در جوانی هستید یا سابقه خانوادگی دارید، مشورت با یک متخصص متبحر اورولوژی مانند دکتر آرزه‌گر اولین و مهم‌ترین گام برای حفظ سلامتی شماست.