هرآنچه که درباره مثانه نوروژنیک باید بدانید
آیا تا به حال چیزی درباره مثانه عصبی شنیده اید؟ مثانه عصبی یا نوروژنیک یکی از انواع اختلالات مرتبط با دستگاه ادراری انسان است؛ که سالیانه میلیون ها نفر در دنیا به آن مبتلا شده و در تخلیه صحیح ادرار از مثانه به مشکل می خورند. کسانی که به این اختلال دچار می شوند، هیچ کنترلی روی رفع ادرار ندارند.
اما چه عاملی باعث مثانه نوروژنیک می شود؟ آیا راه حلی برای درمان علائم این بیماری وجود دارد؟ در این قسمت از وبلاگ تخصصی دکتر سید حمیدرضا آرزه گر همراه ما باشید تا با هرآنچه که درباره مثانه عصبی باید بدانید، آشنا شوید.
مثانه نوروژنیک چیست؟
مثانه نوروژنیک در اصطلاح به عنوان مثانه عصبی شناخته می شود. طی این بیماری بخش تحتانی سیستم ادراری دچار اختلال می شود. افرادی که با مشکلات مغزی و نخاعی دست و پنجه نرم می کنند، اغلب دچار این اختلال می شوند و کنترلی روی مثانه ندارند. اما چه عاملی باعث می شود که مثانه نمی تواند ادرار را نگهدارد و در زمان مناسب تخلیه کند؟ مثانه جزئی از مجاری ادراری است؛ که توسط ماهیچه هایی نگه داشته می شود. همچنین عصب هایی به مثانه متصل هستند که باعث ارتباط آن با مغز انسان می شوند.
زمانی که فرد به بیماری های مرتبط با مغز و نخاع دچار شود، ممکن است این عصب ها آسیب ببیند و نتوانند پیام را در زمان مناسب و به درستی به ماهیچه های نگهدارنده مثانه انتقال دهند. در نتیجه در کار ماهیچه ها اختلال ایجاد شده و با باز شدن ناگهانی باعث دفع ادرار می شوند. مثانه عصبی درست زمانی اتفاق می افتد که ماهیچه های مثانه و عصب های متصل به آن با یکدیگر هماهنگ نباشند و به موقع واکنش نشان ندهند.
علائم مثانه عصبی
نشانه های مثانه نوروژنیک در هر فرد متفاوت است؛ اما بیشتر آن ها در علائم زیر یکسان هستند:
- ادرار به صورت قطره قطره و کم از مثانه خارج می شود.
- تخلیه ادرار از مثانه به صورت کامل انجام نمی شود و فرد دائماً احساس می کند که نیاز به دفع ادرار دارد.
- ادرار به صورت ناگهانی و قبل از کنترل از مثانه خارج می شود.
- فرد نمی تواند تشخیص دهد که مثانه او پر شده است.
- بیمار در هنگام تخلیه ادرار در زیر شکم احساس درد را تجربه می کند.
علت اختلال مثانه نوروژنیک چیست؟
برخی از بیماران به دلیل نقص مادرزادی از مشکل مثانه نوروژنیک رنج می برند. برای مثال بیشتر نوزادانی که به بیماری میلومننگوسل دچار هستند؛ ضمن ناتوانی در به حرکت درآوردن برخی از اندام ها، با نقص عملکرد روده و مثانه همراه هستند. به علاوه مشکلات زیر می تواند مجربه مثانه عصبی شود:
- آسیب مغز نوزاد در زمان زایمان یا دوران جنینی
- بیماری خود ایمنی ام اس
- آسیب دیدن نخاع به دلیل تصادف، ضربه و…
- سکته و ضربه مغزی
- دیابت
- جراحی لگن
- بیماری زونا
درمان مثانه نوروژنیک از چه راه هایی امکان پذیر است؟
در برخی از مواقع تغییر و اصلاح سبک زندگی می تواند در درمان مثانه نوروژنیک نقش موثری داشته باشد. به همین خاطر پزشک توصیه می کند تا کارهایی مانند برنامه ریزی برای تخلیه ادرار، مصرف کمتر انواع نوشیدنی، فیزیوتراپی، تمرینات کف لگن و درمان مشکلات عصبی برای بهبود این اختلال انجام شود. اگر کارهای گفته شده برای بهبود علائم مثانه عصبی چاره ساز نباشد، متخصص کلیه و مجاری ادراری از راه های زیر به درمان این بیماری کمک می کند.
تجویز دارو
متخصص اورولوژی با تجویز داروهایی به کنترل ماهیچه های مثانه می پردازد. اگر فردی مشکل ماهیچه مثانه بیش فعال داشته باشد؛ پزشک با تجویز داروهایی کمک می کند تا عضلات این ناحیه کمتر باز شده و فرد تخلیه ادرار ناگهانی نداشته باشد.
قرار دادن کاتتر در مثانه به صورت موقت
قرار دادن کاتتر به صورت موقت و متناوب یکی از بهترین راه ها برای درمان مثانه عصبی است. در این روش کاتتر باید طی روز چندین مرتبه داخل مثانه قرار داده شود. در بسیاری از مواقع استفاده مداوم کاتتر برای تخلیه ادرار کمک می کند تا علائم مثانه عصبی بهبود پیدا کند. البته در این روش دسترسی به مثانه سخت است و ممکن است همه افراد شرایط انجام آن را نداشته باشند.
قرار دادن کاتتر در مثانه به صورت دائمی
در این روش کاتتریزاسیون پزشک طی یک جراحی کاتتر را از طریق لوله ای به نام فوق عانه وارد مثانه کرده و دیگر آن را خارج نمی کند. البته کاتترها باید بعد از گذشت 1 ماه تا 6 هفته تعویض شوند.
مراجعه به پزشک
اختلال مثانه نوروژنیک با نشانه هایی چون تکرر ادرار، بی اختیاری ادرار، ادرار قطره ای و…می تواند عوارض بدی را برای دستگاه ادراری به دنبال داشته باشد. بنابراین؛ باید برای درمان آن فوراً به متخصص اورولوژی مراجعه کرد. اگر به دنبال یک پزشک حاذق برای درمان این اختلال هستید، می توانید به مطب دکتر سید حمیدرضا آرزه گر متخصص کلیه و مجاری ادراری مراجعه کنید.
ایشان با تجربه کاری بالا و دانش تخصصی در این زمینه، بر اساس شرایط شما بهترین فرآیند درمان را جهت درمان این اختلال انتخاب می کنند. اگر قصد مراجعه به مطب ایشان را دارید، می توانید نوبت خود را از طریق سایت رزرو کنید.
