مثانه عصبی چیست؟
مثانه وظیفه کنترل، نگهداری و تخلیه ادرار را بر عهده دارد. ایجاد هر نوع اختلالی در بافت مثانه یا بروز بیماری های مختلف، منجر به بروز مشکل در عملکرد مثانه خواهد شد. مثانه عصبی یکی از شایع تریت مشکلاتی است که در عملکرد درست مثانه و انجام وظایف آن، اختلال هایی ایجاد می کند. سیستم عصبی ارتباط مستقیمی با کنترل و تخلیه ادرار از مثانه دارد. با بروز مشکل مثانه عصبی از روش های درمانی مختلفی برای این بیماری استفاده می کنند. در این مقاله قصد داریم به بررسی علائم، عوارض، دلایل و همچنین روش های تشخیص درمان مثانه عصبی بپردازیم. برای دریافت اطلاعات بیشتر، تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.
مثانه عصبی چیست؟
به عضو عضلانی که وظیفه کنترل، نگهداری و انتقال ادرار به مجرای ادراری را دارد، مثانه گفته می شود. در موارد طبیعی، پس از پر شدن مثانه با میزان حدودی 250 تا 300 سی سی ادرار، دستور تخلیه از طرف مغز ارسال می شود. سیستم عصبی در سریع ترین زمان ممکن نسبت به پر شدن مثانه و تخلیه آن واکنش نشان می دهد و نقش مهمی در این فرآیند ایفا می کند. با بروز بیماری مثانه عصبی یا نوروژنیک، هماهنگی های لازم بین سیستم عصبی بدن و ماهیچه های کنترل کننده مثانه از بین می روند. مثانه عصبی در دو حالت بیش فعالی و کم فعالی بروز پیدا می کند. بیش فعالی مثانه منجر به بی اختیاری ادراری و کم فعالی مثانه منجر به تخلیه نشدن کامل ادرار خواهد شد.
شایع ترین علائم مثانه عصبی
بیماری مثانه عصبی با توجه به ارتباط مستقیمی که با سیستم عصبی بدن دارد، حائز اهمیت است. در نتیجه علائم ناشی از آن نیز در افراد مختلف می تواند متفاوت باشد. در این بخش از مطلب در حالت کلی به شایع ترین علائم مثانه عصبی می پردازیم.
- تکرر ادرار و نیاز به رفتن به سرویس بهداشتی در صورت پرکار بودن مثانه
- دفع قطره چکانی و متقطع ادرار در صورت کم کار بودن مثانه
- بی اختیاری لبریزی ادرار
- ناتوانی در ادرار کردن
- احساس نکردن پر بودن مثانه
- بروز علائم عفونی مجاری ادرار با رشد باکتری، ویروس یا قارچ
دلایل ایجاد مثانه عصبی
دلایل مادرزادی و اکتسابی متعددی باعث بروز بیماری مثانه عصبی می شوند. با شناخت این دلایل می توان اقدام به درمان و کنترل آن مشکلات کرد و از عوارض ناشی از مثانه عصبی در امان بود. از جمله مهم ترین دلایل ایجاد مثانه عصبی عبارتند از:
• ضایعه نخاعی و اختلال در تکامل ستون مهره های در دوران جنینی
• ابتلا به تومورهای مغزی و نخاعی
• آسیب دیدگی ستون مهره یا نخاع در اثر تصادف یا جراحی
• بروز سکته مغزی
• بیماری پارکینسون
• وجود نداشتن سکرال یا بخشی از قسمت تحتانی ستون فقرات
• بیماری آلزایمر
• دیسک کمر
• بیماری ام اس
• ابتلا به دیابت
• آسیب دیدگی لگن به هنگام زایمان طبیعی
• مصرف بیش از اندازه نوشیدنی های الکلی
• اختلال در نعوظ
• مسمومیت با فلزات سنگین
عوارض ناشی از ابتلا به مثانه عصبی
علائم ناشی از مثانه عصبی از هر دو نوع بیش فعالی یا کم فعالی، بایستی جدی گرفته شوند و مشکل مثانه عصبی تحت روش های درمانی موثری قرار بگیرد. در غیر این صورت، مثانه عصبی در طولانی مدت می تواند مشکلات و عوارض مختلفی به دنبال داشته باشد. از جمله این عوارض مهم عبارتند از:
- احتباس ادراری
در عارضه احتباس ادراری شرایطی ایجاد می شود که اگر مثانه پر هم باشد، بیمار توانایی تخلیه کامل مثانه را ندارد. در این وضعیت، بیمار اغلب مواقع نیاز فوری و شدید به تخلیه ادرار دارد. احتباس ادراری در دو حالت مزمن و حاد بروز پیدا می کند.
- عفونت دستگاه مجاری ادراری
عفونت مجاری ادرار در بیشتر موارد به شکل باکتری و در موارد نادر به شکل قارچی و ویروسی است. امکان ایجاد عفونت ادراری در تمامی بخش های دستگاه مجاری ادرار از جمله کلیه ها، لوله حالب، مثانه و مجرای ادرار وجود دارد. عفونت کلیه ها در برخی موارد می تواند عواقب خطرناکی به دنبال داشته باشد.
نحوه تشخیص عارضه مثانه عصبی
با مشاهده اولین علائم غیر عادی در دستگاه مجاری ادرار بیمار بایستی به پزشک متخصص اورولوژی مراجعه داشته باشد. پزشک پس از انجام معاینات اولیه لازم و گرفتن شرح حال بیمار، به منظور اطمینان داشتن از تشخیص اولیه خود، دستور انجام تست ها و آزمایش های مختلف را صادر می کند. هر یک از این آزمایش ها نتایج دقیق تری از بررسی بیماری در اختیار پزشک قرار می دهند. از جمله این تست ها عبارتند از:
- انجام آزمایش ادرار
- سیستوسکوپی برای بررسی عملکرد و میزان ظرفیت مثانه
- الکترومیوگرافی برای بررسی نحوه عملکرد عضلات مثانه در زمان پر یا خالی بودن
- تصویر برداری به روش سی تی اسکن یا ام آر آی از مغز، ستون فقرات و سیستم عصبی برای بررسی مشکلات یا آسیب دیدگی های عصبی و نخاعی
- تصویر برداری به روش های ساده و امواج صوتی از مثانه و کلیه
روش های درمان مثانه عصبی
پزشک متخصص پس از ارزیابی نتایج به دست آمده از تست ها و آزمایش های مختلف، علت مثانه عصبی را تشخیص می دهد. در ادامه برای کنترل و درمان علت مثانه عصبی از روش های درمانی مختلفی استفاده می کند. میزان شدت علائم مثانه عصبی نیز در انتخاب روش درمانی موثر خواهد بود. از جمله روش های درمان مثانه عصبی عبارتند از:
• ارسال پالس های الکتریکی به مغز از طریق تحریک الکتریکی برای بهبود کنترل مثانه
• تجویز دارو با هدف افزایش یا کاهش انقباض عضلات مثانه
• کاتتریزاسیون یا استفاده از کاتتر یا سوند ادراری به منظور تخلیه کامل ادرار
• تجویز داروهای آنتی بیوتیک برای از بین بردن عفونت های ایجاد شده در دستگاه مجاری ادراری
• انجام عمل جراحی برای کاشت اسفنکتر مصنوعی، ایمپلنت و استنت در مثانه با هدف تحریک عضلات مثانه
مراجعه به پزشک
در مطالب فوق به بررسی علائم، دلایل، عوارض و همچنین روش های تشخیص و درمان بیماری مثانه عصبی پرداخته شد. مشکلات و آسیب دیدگی های عصبی مهم ترین دلایل عارضه مثانه عصبی هستند. دکتر حمیدرضا آرزه گر جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری با گذراندن دوره تکمیلی اندویورولوژی از هلند، دارای ۱۱ سال فعالیت در زمینه بیماری های کلیه و مجاری ادراری، به ویژه سنگ، پروستات، ناباروری، ناتوانی جنسی، اختلالات نعوظ و زود انزالی است. شما می توانید برای کنترل و درمان مثانه عصبی به بهترین شیوه درمانی و گرفتن نوبت ویزیت با شماره های درج شده در سایت تماس حاصل نمایید.
