کیست آدرنال چیست؟
آدرنال یا غدد فوق کلیوی همان طور که از نامش مشخص است در بخش بالایی کلیه قرار دارند و با تولید هورمون های مهم در سلامتی بدن نقش مهمی را ایفا می کنند. یکی از مشکلات یا بیماری های ایجاد شده در این غدد، ایجاد کیست آدرنال است. کیست آدرنال در انواع مختلف بروز و تکثیر می شوند که هر کدام دارای روش کنترل و درمانی مربوط به خود هستند. در این مقاله قصد داریم با معرفی کیست آدرنال و انواع آن، به علائم و عوامل بروز این عارضه بپردازیم. برای آشنایی بیشتر در این زمینه و همچنین روش های درمان کیست آدرنال، تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.
معرفی کیست آدرنال
غدد کلیوی یا آدرنال دو عدد غده مثلثی شکل هستند و وظیفه تولید هورمون هایی مانند آدرنالین و هورمون های جنسی مانند تستوسترون را بر عهده دارند. یکی از نادرترین مشکلاتی که برای غدد کلیوی یا آدرنال امکان بروز وجود دارد، کیست آدرنال است. اغلب افراد بالغی که دوره میانسالی خود را می گذرانند با بروز عارضه کیست آدرنال مواجه می شوند. کیست های آدرنال در صورت شناسایی و تشخیص در مراحل اولیه، می توانند درمان و کنترل شوند؛ ولی با پیشرفت و تکثیر کیست آدرنال، روند درمان پیچیدگی های لازم را تجربه خواهد کرد. بنا به تحقیقات انجام شده، 30 درصد بیمارانی که مبتلا به کیست آدرنال هستند، در مراحل اولیه متوجه این بیماری می شوند.
انواع کیست آدرنال
آدرنال از دو بخش مرکزی و قشر تشکیل یافته است. در قشر آدرنال دو نوع تومور ایجاد می شود که این تومورها در دو گروه سرطانی و غیر سرطانی دسته بندی می شوند. در این بخش از مطلب به معرفی این تومورها می پردازیم.
- تومورهای غیر سرطانی آدرنال
بیشتر تومورهای ایجاد شده در غده آدرنال، تومورهای خوش خیم و غیر سرطانی هستند که به آن ها آدنوم گفته می شود. این نوع تومورها در اندازه عرضی کمتر از 5 سانتی متر هستند و در اغلب موارد هیچ علائمی از خود بروز نمی دهند.
- تومورهای سرطانی آدرنال
نادرترین تومورهای ایجاد شده در غدد فوق کلیوی، تومورهای بدخیم و سرطانی هستند و با نام کارسینوم شناخته می شوند. این نوع تومورها اندازه ای در حدود 6 تا 13 سانتی دارند و به دلیل بزرگتر بودن فشار زیادی بر بیمار وارد می کنند.
علائم ابتلا به کیست آدرنال
کیست آدرنال غیر سرطانی در بیشتر موارد بدون علامت است و تنها در زمانی که به طور تصادفی بیمار تحت تصویر برداری ام آر آی قرار می گیرد، تشخیص داده می شود. کیست آدرنال سرطانی از همان مراحل اولیه دارای علائم خفیف تری است که با رشد و تکثیر سلول های سرطانی، علائم ناشی از آن نیز شدیدتر می شوند. از جمله علائم ناشی از سرطان آدرنال عبارتند از:
- افزایش فشار خون
- احساس ضعف و خستگی
- احساس تشنگی بیش از اندازه
- تکرر ادرار
- اسپاسم عضلات
- احساس درد نواحی شکم و سینه
- تجربه قاعدگی های نامنظم
- کبود شدن دست و پا
- رشد بیش از اندازه موهای زائد بدن
عوامل افزایش دهنده خطر ایجاد توده های آدرنال
تا به امروز علت مشخصی برای ایجاد کیست های غدد آدرنال یافت نشده است. ولی برخی عوامل متعدد می توانند خطر ابتلا به این عارضه را در افراد مختلف افزایش دهند. در این بخش از مطلب به عوامل افزایش دهنده خطر ایجاد توده های آدرنال اشاره می کنیم.
• قرار داشتن در سنین کودکی یا میانسالی حدود 40 تا 50 سالگی
• داشتن سابقه خانوادگی در ابتلا به این بیماری
• عوامل وراثتی و اختلال های ژنتیکی
• کشیدن سیگار یا قرار گرفتن در معرض دود ناشی از سیگار
روش های تشخیص انواع کیست آدرنال
با ظاهر شدن تعدادی از علائم، بیمار به پزشک متخصص مراجعه می کند. پزشک با گرفتن شرح حال بیمار، اقدام به انجام معاینات اولیه می کند؛ اما این معاینات کافی نیستند و نیاز به انجام چندین تست آزمایشگاهی وجود دارد. از جمله تست هایی که برای تشخیص انواع کیست آدرنال مورد استفاده قرار می گیرد، عبارتند از:
- انجام آزمایش های خون و ادرار برای سنجش میزان هورمون های تولید شده توسط غدد فوق کلیوی یا آدرنال
- تصویر برداری به روش های سی تی اسکن یا ام آر آی برای مشاهده اندازه تومور
- بیوپسی یا نمونه برداری از تومور برای شناخت دقیق نوع کیست آدرنال
روش های درمان سرطان آدرنال
امروزه با کشف روش های درمانی مختلف می توان موفقیت بیشتری در درمان و کنترل سرطان آدرنال به دست آورد. نوع روش درمانی پس از ارزیابی نتایج تست ها و تصویر برداری ها، مشخص می شود. در ادامه، به بررسی انواع روش های درمان سرطان آدرنال خواهم پرداخت.
- جراحی
از رایج ترین روش های درمانی سرطان آدرنال، انجام عمل جراحی است. بسته به شرایط بیمار و پیشرفت بیماری، جراحی به دو شکل متفاوت انجام می شود. چنانچه اندازه تومور کوچک باشد، تنها خود تومور و بخش کوچکی از غده آدرنال نیز برداشته می شود. در صورتی که اندازه تومور بزرگ باشد، جراح مجبور به خارج کردن تمام غده آدرنال از بدن می شود.
- دارو درمانی
داروهای متنوعی برای درمان و کنترل رشد سلول های سرطانی آدرنال تجویز می شوند. بخشی از این داروها از تشکیل عروق خونی جدید جلوگیری می کنند و مانع از تکثیر بی رویه سلول های سرطانی در بدن می شوند.
- پرتو درمانی
در این روش درمانی، از پرتوهای پر انرژی برای آسیب زدن به تومور آدرنال استفاده می کنند. این پرتوها با داشتن طول موج های زیاد، باعث تخریب تومور سرطانی و همچنین مانع از رشد و تکثیر سلول های سرطانی می شوند. از جمله عوارض جانبی پرتو درمانی می توان به داشتن حالت تهوع، ضعف و خستگی، اسهال و سوزش پوست اشاره داشت.
- شیمی درمانی
داروهای شمیایی اغلب به صورت وریدی به بیمار تزریق می شوند. ساختار این داروهای شیمیایی به گونه ای است که از گسترش سلول های سرطانی جلوگیری می کنند و همچنین باعث از بین رفتن تومور سرطانی ایجاد شده در غده آدرنال می شوند. عفونت، داشتن حالت تهوع و استفراغ، ضعف و بی اشتهایی از عوارض جانبی روش شیمی درمانی محسوب می شوند.
مراجعه به پزشک
در مطالب بالا به بررسی انواع کیست آدرنال و روش های درمان آن ها پرداخته شد. این کیست در دو نوع سرطانی و غیر سرطانی رشد می کند و علائمی مانند تکرر ادرار، احساس ضعف، حالت تهوع شدید، درد شکم و کم خونی حاد را به همراه دارد. دکتر حمیدرضا آرزه گر جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری با گذراندن دوره تکمیلی اندویورولوژی از هلند، دارای ۱۱ سال فعالیت در زمینه بیماری های کلیه و مجاری ادراری، به ویژه سنگ، پروستات، ناباروری، ناتوانی جنسی، اختلالات نعوظ و زود انزالی است. شما می توانید برای کنترل و درمان کیست آدرنال به بهترین شیوه درمانی و گرفتن نوبت ویزیت با شماره های درج شده در سایت تماس حاصل نمایید.
