انواع تومورهای غدد فوق کلیوی
غدد فوق کلیوی غددی هستند که در قسمت بالایی کلیه ها قرار دارند و تنظیم ترشح بسیاری از هورمون ها مانند آدرنالین، الدسترون و کورتیزول را بر عهده دارند. این هورمون ها نقش مهمی در کنترل فشار خون، ضربان قلب، کنترل چربی، کربوهیدرات و پروتئین خون و همچنین تولید هورمون های جنسی دارند. با ایجاد تومورهای غدد کلیوی، اختلال هایی در تنظیم هر یک از این موارد به وجود خواهد آمد. در این مقاله قصد داریم با بررسی انواع تومورهای غدد فوق کلیوی، به علائم، عوامل افزایش دهنده ابتلا و روش های درمان و تشخیص این عارضه بپردازیم. برای آشنایی بیشتر با انواع تومورهای خوش خیم و بدخیم غدد فوق کلیوی تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.
انواع تومورهای غدد فوق کلیوی
هر غدد فوق کلیوی از دو بخش مهم قشر و مغز تشکیل یافته است. غدد فوق کلیوی همانند سایر بخش های بدن در معرض خطر رشد توده و سلول های سرطانی قرار دارد. تومورهای ایجاد شده در غدد فوق کلیوی در دو نوع غیر سرطانی و سرطانی رشد می کنند که در ادامه به بررسی آن ها می پردازیم.
تومورهای خوش خیم غدد فوق کلیوی
توده های خوش خیم همان توده های غیر سرطانی هستند که احتمال انتشار و گسترش آن ها به سایر بخش های بدن کم است. اغلب تومورهای خوش خیم دارای علائم قابل توجهی نیستند. از جمله این نوع تومورها عبارتند از:
• آدنوم
• فئوکروموسیتوم خوش خیم
• پاراگانگلیوم خوش خیم
تومورهای بدخیم و سرطانی غدد فوق کلیوی
رشد تومورهای سرطانی غدد فوق کلیوی بسیار نادر است و در صورت مشاهده هر نوع علائمی بایستی در سریع ترین زمان ممکن تحت کنترل و روش های درمانی قرار بگیرند. از جمله تومورهای بدخیم غدد فوق کلیوی عبارتند از:
• آدرنوکورتیکال: رشد آن از ناحیه قشر غدد فوق کلیوی آغاز می شود و در دو حالت عملکردی و غیر عملکردی است که از نادرترین نوع سرطان غدد کلیوی محسوب می شود.
• فئوکروموسیتوم بدخیم: این نوع تومور از ناحیه مغز غدد فوق کلیوی آغاز می شود.
• پاراگانگلیوم بدخیم: این نوع تومور در خارج یا خارج از غدد فوق کلیوی شروع به رشد می کند.
علائم ابتلا به تومورهای غدد فوق کلیوی
همان طور که پیش تر گفته شد، تومورهای خوش خیم غدد فوق کلیوی بدون علامت هستند و تومورهای بدخیم در مراحل پیشرفت بیماری دارای علائم می شوند. از آن جایی که غدد فوق کلیوی با داشتن وظایف بسیار مهم نقش موثری در عملکرد صحیح سیستم های مختلف بدن دارند، با رشد تومور در این بخش، مشکلاتی متعددی در سیستم کلی بدن به وجود می آید. این مشکلات منجر به بروز برخی علائم می شوند که عبارتند از:
• افزایش فشار خون و غیر قابل کنترل
• چاقی و اضافی وزن به ویژه در بالای استخوان و نواحی اطراف شکم
• بروز پوکی استخوان و شکستگی مکرر استخوان
• مشاهده حالت های عصبی و مضطرب
• ابتلا به افسردگی
• کاهش سطح پتاسیم خون
• ضعف و سستی
• اسپاسم و گرفتگی عضلات
• کشیدگی و بنفش رنگ شدن پوست شکم
• افزایش رشد موهای زائد در نواحی صورت، قفسه سینه و کمر زنان
• مشاهده کبودی در بدن
• اختلال در نظم دوران قاعدگی
• افزایش میزان قند خون و احتمال ابتلا به بیماری دیابت
عوامل افزایش دهنده خطر ابتلا به تومورهای غدد فوق کلیوی
بنا به تحقیقات و مطالعات دانشمندان تا به امروز دلیل مشخصی برای ایجاد تومورهای سرطانی و غیر سرطانی یافت نشده است. ولی بنا به همین تحقیقات عواملی هستند که می توانند باعث افزایش خطر ابتلا به تومورهای غدد کلیوی شوند. از جمله این عوامل عبارتند از :
• سندرم لی فرامنی
• سندرم پاراگانگلیوما
• نئوپلازی متعدد غدد
• بیماری فون هیپل لینداو
• سندرم بکویت ویدمن
از سایر عوامل بروز سرطان غدد فوق کلیوی عبارتند از:
• قرار گرفتن در سنین کودکی و همچنین گروه سنی 40 تا 50 سال
• سابقه ابتلا به این بیماری بین اعضای خانواده
• مصرف بیش از اندازه سیگار
تومور غدد فوق کلیوی چگونه تشخیص داده می شود؟
بیمار با مشاهده اولین علائم ناشی از ایجاد اختلال در عملکرد غدد فوق کلیوی به پزشک متخصص مراجعه می کند. پزشک پس از گرفتن شرح حال بیمار اقدام به انجام معاینات بالینی اولیه مانند اندازه سطح فشار خون و… می کند. تایید یا رد وجود تومور در غدد فوق کلیوی به کمک این معاینات غیر ممکن است. پزشک برای بررسی علل بروز مشکلات و اختلال های پیش آمده از انواع تست ها استفاده می کند. از جمله روش های تشخیص تومور غدد فوق کلیوی عبارتند از:
• تصویر برداری به روش های سونوگرافی، سی تی اسکن یا ام آر آی
• انجام آزمایش های خون و ادرار
• عکس برداری یا اسکن استخوان ها به کمک اشعه ایکس
• بیوپسی سوزنی یا انجام نمونه برداری در صورت تایید وجود تومور
روش های کنترل و درمان تومور غدد فوق کلیوی
نتایج حاصل از روش های تشخیصی و آزمایشگاهی می توانند نوع و مرحله پیشرفت تومورهای غدد فوق کلیوی را تعیین کنند. پزشک متخصص با ارزیابی دقیق این نتایج و شرایط جسمانی بیمار، بهترین روش درمانی را در نظر می گیرد. در این بخش از مطلب به بررسی روش های کنترل و درمان تومور غدد فوق کلیوی می پردازیم.
- انجام جراحی
برای برداشتن تومور غدد فوق کلیوی از روش جراحی لاپاراسکوپی استفاده می کنند. تفاوت این روش جراحی با سایر جراحی ها، ایجاد شکاف ها و برش های کوچکتر به جای برش های بزرگتر است. در جراحی لاپاراسکوپی، بخشی از غدد فوق کلیوی درگیر شده از بدن خارج می شود. برای برداشتن کل غدد فوق کلیوی با وجود تومورهایی به اندازه بیش از 5 سانتی متر از روش جراحی کلاسیک استفاده می کنند.
- دارو درمانی
از آن جایی که غدد فوق کلیوی وظیفه تنظیم بسیاری از هورمون ها را بر عهده دارند. با برداشتن این غدد برای تنظیم هومورن های بدن لازم است بیمار تحت روش دارو درمانی قرار بگیرد.
- شیمی درمانی
از روش شیمی درمانی برای کنترل بیماری یا برای از بین بردن بافت های باقی مانده تومور پس از انجام عمل جراحی استفاده می کنند. در این روش داروهای شیمیایی را به صورت وریدی یا عضله ای به بدن تزریق می کنند که می توانند عوارضی مانند حاات تهوع، استفراغ و ریزش مو به همراه داشته باشند.
- پرتو درمانی
از دیگر روش های کنترل رشد سلول های سرطانی استفاده از پرتو درمانی است. در این روش، برای از بین بردن سلول های سرطانی از تاباندن پرتوهای اشعه ایکس استفاده می کنند.
مراجعه به پزشک
در مطالب فوق به بررسی انواع تومورهای غدد فوق کلیوی پرداخته شد. این تومورها در گروه خوش خیم و بدخیم قرار دارند و به روش های جراحی، شیمی درمانی و پرتو درمانی کنترل می شوند. دکتر حمیدرضا آرزه گر جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری با گذراندن دوره تکمیلی اندویورولوژی از هلند، دارای ۱۱ سال فعالیت در زمینه بیماری های کلیه و مجاری ادراری، به ویژه سنگ، پروستات، ناباروری، ناتوانی جنسی، اختلالات نعوظ و زود انزالی است. شما می توانید برای کنترل و درمان انواع تومورهای غدد فوق کلیوی به بهترین شیوه درمانی و گرفتن نوبت ویزیت با شماره های درج شده در سایت تماس حاصل نمایید.
