آیا سنگ کلیه باعث افزایش قند خون می شود؟
سنگ کلیه و دیابت ارتباط مستقیم با یکدیگر دارند. با این که سنگ های کلیه در اثر عوامل مختلف ایجاد می شوند اما مقاومت به انسولین دیابت نوع ۲ یکی از عوامل شایع تشکیل کریستال های اسید اوریک است. بسیاری از متخصصان بر این باورند که اگر قند خون کنترل نشود، می تواند باعث آسیب به کلیه ها و همچنین تشکیل کریستال های معدنی شود. در واقع دیابت نوع ۲ می تواند باعث کاهش تولید آمونیوم در کلیه شود و در نتیجه ph ادرار کاهش یابد. در این مقاله از سایت دکتر سید حمیدرضا آرزه گر به شما خواهیم گفت که آیا افزایش قند خون باعث ایجاد سنگ کلیه می شود یا خیر؟
ارتباط بین سنگ کلیه و دیابت
پیش از هر چیزی لازم است ارتباط بین سنگ کلیه و دیابت را درک کنید. انسولین یک هورمون بسیار مهم و ضروری در بدن ما است که باعث نرمال نگه داشتن قند خون بدن می شود. زمانی که فرد به دیابت نوع ۲ دچار شود بدن نمی تواند انسولین را به درستی ترشح کند؛ به همین خاطر دیابت به وجود می آید که می تواند آسیب های فراوانی به بدن فرد وارد کند. یکی از این آسیب ها ایجاد سنگ کلیه است. طبق تحقیقاتی که صورت گرفته است مشخص شد که افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ بیشتر از سایر افراد در معرض خطر تشکیل سنگ های کلیه هستند. حتی درمان های دارویی که برای نرمال نگه داشتن قند خون این افراد تجویز می شوند نیز می توانند شانس ابتلا به سنگ کلیه را افزایش دهند.
زمانی که مواد معدنی مثل کلسیم، اسید اوریک و اگزالات در ادرار زیاد می شود سنگ کلیه ایجاد خواهد شد. در چنین حالتی بدن نمی تواند آن ها را حل کند و رسوب بر جای می گذارد. این رسوب ها به شکل کریستال های ریز و درشت یا همان سنگ کلیه در می آیند که وجود دیابت می تواند سطح این مواد معدنی را افزایش دهد. بنابراین کسانی که قند خون بالایی دارند ادرارشان اسیدی تر است و همین امر باعث ایجاد سنگ های اسید اوریک خواهد شد.
مواردی که دیابت باعث ایجاد سنگ کلیه می شوند!
تشکیل سنگ در اثر دیابت به ۳ روش زیر صورت می گیرد:
• کلسیم ادرار بالاتر: همان طور که گفته شد دیابت تأثیر زیادی در ابتلا به سنگ های کلیه اسید اوریک دارد اما نمی توان تأثیر آن در تشکیل سنگ های کلسیمی را نیز نادیده گرفت. با توجه به این که افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ نسبت به انسولین مقاومت دارند؛ بنابراین مقدار کلسیم موجود در ادرار آن ها بالا می رود و شرایط برای تشکیل کریستال های معدنی اگزالات کلسیمی فراهم خواهد شد.
• ادرار اسیدی: کسانی که مبتلا به دیابت هستند ادرارشان اسیدی خواهد بود. معمولاً در این افراد آمونیوم در کلیه به سختی تولید می شود و این موضوع باعث می شود که ادرار فرد اسیدی باشد. لازم است بدانید که در ادرار اسیدی تر سنگ کلیه بیشتر رشد می کند و کریستال های اسید اوریک یکی از سنگ های رایج کلیه در این افراد هستند.
• سیترات ادرار کم: کسانی که دیابت دارند سطح سیترات ادرار آن ها بسیار پایین است. این در حالیست که سیترات پایین و ناکافی را می توان با اسید بالا در ادرار مرتبط دانست و وجود سیترات باعث می شود که سنگ کلیه کلسیمی تشکیل نشود و به جای آن کریستال های معدنی به وجود آیند.
تغذیه سالم برای سنگ کلیه و دیابت
کسانی که مبتلا به دیابت و سنگ کلیه هستند باید در تغذیه خود دقت کافی را داشته باشند؛ زیرا این مسئله نقش بسیار مهمی در کنترل سنگ های کلیه دارد. بسیاری از افراد برای آن که قند خون خود را کاهش دهند از یکسری مواد غذایی استفاده می کنند که این موارد می توانند در بلند مدت باعث ایجاد کریستال های معدنی در کلیه شوند؛ به همین خاطر خیلی مهم است که بدانند چه خوراکی ها و غذاهایی را باید مصرف کنند. خوشبختانه شباهت زیادی بین رژیم دیابت و سنگ کلیه وجود دارد که افراد با کمی دقت می توانند هر دو این موارد را مدیریت کنند.
-
انتخاب پروتئین سالم
سنگ های اسید اوریک رایج ترین نوع سنگ های کلیه در افراد دیابتی هستند، در اثر استفاده زیاد از پروتئین های حیوانی مثل گوشت، مرغ، ماهی و سایر غذاهای دریایی تشکیل می شوند؛ همچنین پروتئین های فرآوری شده نظیر ژامبون، کالباس و سوسیس نیز تا حد زیادی در ایجاد سنگ های کلیه نقش دارند؛ بنابراین اگر می خواهید از پروتئین های مفید استفاده کنید، باید تخم مرغ، سینه مرغ یا بوقلمون، گوشت بدون چربی و ماهی دارای امگا ۳ در برنامه خود بگنجانید.
-
استفاده از سبزیجات در وعده های غذایی
توجه داشته باشید شما در رژیم غذایی خود باید از سبزیجاتی استفاده کنید که از نوع غیر نشاسته ای باشند؛ یعنی نخود سبز، ذرت، سیب زمینی و کدو حلوایی را شامل نشود. اگر سنگ کلیه شما از نوع اگزالات است باید مصرف سبزیجات با برگ تیره را کم کنید. اکثر افرادی که دیابت دارند دچار سنگ های کلیه اسید اوریک می شوند که می توانند در وعده های غذایی خود از سبزیجات استفاده کنند. با یک آزمایش ادرار ۲۴ ساعته می توان نوع سنگ ها را مشخص کرد و براساس آن یک رژیم غذایی مناسب را در پیش گرفت.
-
نوشیدن آب فراوان در طول روز
نوشیدن آب فراوان یکی از مهم ترین عوامل برای جلوگیری از سنگ کلیه است. اگر سعی کنید در طول روز به مقدار کافی آب بنوشید بدن شما نیز حدوداً ۲ لیتر ادرار تولید می کند که این می تواند مانع از ایجاد رسوب های مختلف در کلیه شود. توجه داشته باشید که نوشیدن مایعات باید در تمام طول روز به صورت مداوم باشد تا تأثیر مثبتی بر جای بگذارد. اگر شما در هنگام صبح حجم زیادی از آب بنوشید و باقی روز در معرض کاهش حجم ادرار قرار بگیرید، علاوه بر سنگ کلیه دچار دیابت نیز خواهید شد. توجه داشته باشید که مایعات انتخابی شما باید فاقد هرگونه قند باشد.
-
مصرف کربوهیدرات سالم
برخی از افراد فکر می کنند زمانی که به دیابت مبتلا شدند باید کربوهیدرات را به صورت کامل از رژیم غذایی خود حذف کنند. در حالی که این کار کاملاً اشتباه بوده و این افراد می توانند از کربوهیدرات سالم به اندازه کافی استفاده کنند. کربوهیدرات های سالم در موادی مثل میوه، غلات کامل مانند نان سبوس دار، برنج قهوه ای و ماکارونی با غلات، ذرت، نخود سبز و کدو حلوایی به صورت فراوان یافت می شود و بهترین انتخاب برای افراد مبتلا به دیابت است.
مراجعه به پزشک
در مطالب فوق ما سعی کردیم تأثیر افزایش قند خون در ایجاد سنگ های کلیه را بررسی کنیم. اگر شما نیز مبتلا به دیابت هستید توصیه می کنیم حتماً تحت نظر متخصص باشید و یک رژیم غذایی کاملاً غنی و مناسب را در پیش بگیرید تا شرایط مطلوب تری برای افزایش کیفیت زندگی خود ایجاد کند. دکتر سید حمیدرضا آرزه گر جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری به شما کمک خواهند کرد تا بتوانیم شرایط مناسبی را برای پیشگیری از ایجاد سنگ های کلیه ایجاد کنید. برای دریافت نوبت ویزیت حضوری کافیست با شماره های درج شده در این سایت تماس بگیرید.
