انسداد حالب چیست و چگونه درمان می شود؟
برای آن که بتوانید انسداد حالب را درک کنید لازم است در مورد سیستم ادراری شناخت کافی داشته باشید. دستگاه ادراری در بدن ما از ۴ بخش اصلی تشکیل می شود که شامل کلیه، حالب، مثانه و مجرای ادرار است. در یک فرد بالغ دو لوله حالب به طول تقریبی ۲۵ سانتی متر بوده که می تواند مثانه را به کلیه ها وصل کند. اگر در این مسیر انسداد ایجاد شود راه خروجی کلیه ها بسته خواهد شد و عملکرد آن ها را با مشکل مواجه می کند. هر چقدر که زمان این انسداد بیشتر باشد، آسیب بیشتری به کلیه ها وارد می شود. بنابراین برطرف کردن عامل انسداد حالب در سریع ترین زمان ممکن باید صورت بگیرد. در کل عامل انسدادی ممکن است داخل لوله حالب باشد که به آن انسداد داخلی می گوییم یا به صورت توده ای از خارج روی حالب ها فشار وارد کند که به آن انسداد خارجی می گوییم. اگر می خواهید با عوامل و روش های درمان انسداد حالب آشنا شوید، در این مقاله از سایت دکتر سید حمیدرضا آرزه گر همراه ما باشید.
عوامل ایجاد انسداد مجرای ادراری
انسداد مجرای ادراری در اثر یکسری عوامل به وجود می آید که شایع ترین آن ها عبارتند از:
- دستکاری های پزشکی
- اندومتریوز رحم و فشار جنین بر روی مثانه در زنان
- متورم شدن و التهاب پروستات در مردان
- سنگ حالب
- پرتو درمانی
- تومورهای درون حالب
- ضربه و آسیب دیدگی میزراه یا لگن
- استفاده طولانی مدت از سوند ادراری
- تنگی و ناهنجاری مادرزادی
علائم و نشانه های انسداد حالب
ممکن است انسداد حالب علایم و نشانه خاصی نداشته باشد و حتی نشانه هایی که بروز می کند با توجه به ناقص یا کامل بودن و چگونگی شکل گیری آن و یک طرفه یا دو طرفه بودن انسداد متفاوت خواهد بود. اما در کل علایم انسداد در حالب می تواند شامل درد در ناحیه میانی پهلو، تب به خاطر وجود عفونت، تهوع و استفراغ به خاطر بالا رفتن اوره و کراتینین بالا به خاطر عملکرد نامناسب کلیه ها، تغییرات در حجم ادراری، عفونت های مکرر دستگاه ادراری، وجود خون در ادرار و فشار خون باشد.
تشخیص انسداد حالب
برای تشخیص انسداد حالب معمولاً از روش های زیر استفاده می شود:
- آزمایش خون و ادرار: از این روش برای بررسی عفونت و میزان سطح خونی کراتینین استفاده می شود.
- ام آر آی: برای بررسی مسیر جریان ادرار از کلیه ها و مثانه می توان از روش پیلوگرافی وریدی برای تصویربرداری استفاده کرد که طی آن تزریق وریدی ماده حاجب انجام می شود.
- سونوگرافی: از روش سونوگرافی برای مشاهده کلیه و حالب استفاده می شود و همچنین می توان به واسطه آن انسداد حالب مادرزادی درطول دوران بارداری را تشخیص دادند. همچنین در سونوگرافی میزان تجمع ادرار در لگنچه کلیه و قسمت قبل از انسداد حالب که به آن هیدرویورترونفروز می گویند، قابل تشخیص است.
- سی تی اسکن: به واسطه سی تی اسکن هم هیدرویورترونفروز مشخص می شود و هم عامل انسدادی چه در داخل حالب و چه در خارج آن قابل مشاهده است.
- اسکن هسته ای کلیه یورتورسکوپی: در این روش به کمک لنز و دوربین داخل مثانه و حالب بررسی می شود و به واسطه آن می توان استنت های حالب را جایگذاری کرد.
درمان انسداد حالب
برای حذف انسداد در مسیر حالب و باز کردن آن درمان انسداد حالب انجام می شود که مهم ترین هدف از درمان جلوگیری از آسیب کلیوی و ترمیم کلیه است. اگر بیمار دچار عفونت شده باشد در کنار روش درمانی لازم است آنتی بیوتیک دریافت کند. چنانچه انسداد حالب موجب درد شدید شده باشد برای تخلیه ادرار از بدن به طور موقت و از بین بردن مشکلات ناشی از انسداد نیاز به یک روش اورژانسی است. برای درمان از استنت حالب و نفروستومی استفاده می شود.
استنت حالب دبل جی به صورت یک لوله پلاستیکی است که یک سر آن در لگنچه کلیه و سر دیگر در مثانه جای می گیرد. این استنت می تواند مسیر حالب کاملاً باز نگه دارند. نفروستومی نیز یک لوله بوده که یک سر آن داخل لگنچه کلیه و سر دیگر از پوست خارج می شود و می تواند به صورت مستقیم ادرار را از کلیه ها خارج کند. البته برای درمان انسداد حالب از روش های جراحی به صورت باز، اندوسکوپیک یا لاپاراسکوپیک نیز استفاده می شود که با توجه به علت ایجادکننده انسداد و شرایط عمومی بیمار انجام می شود.
مراجعه به پزشک
با توجه به آنچه در مطالب فوق ذکر شد می توان نتیجه گرفت که انسداد حالب یک اختلال بسیار پرخطر است که می تواند سلامت کلیه ها را تهدید کند؛ بنابراین باید در مراحل اولیه درمان شود. چنانچه هر کدام از علایم آن را دارید می توانید همین حالا با شماره های درج شده در سایت تماس بگیرید تا توسط دکتر سید حمیدرضا آرزه گر جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری معاینه شوید و بهترین روش درمانی برای شما انجام شود.
