دلایل تغییر سطح کراتین خون

دلایل تغییر سطح کراتین خون
آنچه می خوانید...

دلایل تغییر سطح کراتین خون

چرا سطح کراتین خون افزایش یا کاهش می یابد؟

کراتین خون یکی از مواد زائدی است که به واسطه خون به کلیه‌ ها منتقل می‌ شود و سپس از بدن دفع خواهد شد. بیماری کلیوی در اثر افزایش میزان کراتین خون ایجاد می‌ شود. کراتین جزو فاکتورهای بسیار مهم است که می‌ تواند عملکرد کلیه‌ ها را نشان دهد. بنابراین سطح کراتین خون باید به‌ صورت دوره‌ ای اندازه‌ گیری شود تا نسبت‌ به عملکرد کلیه‌ ها آگاه شوید. برای آشنایی بیشتر با این فاکتور مهم خونی در ادامه همراه ما باشید.

کراتین خون چیست؟

در ماهیچه ها از تجزیه کراتین، ماده زائدی به نام کراتینین ساخته می‌ شود. عملکرد کلیه‌ ها به واسطه بررسی سطح کراتین خون بررسی می‌ شود. به‌ همین خاطر است که معمولاً در چکاپ‌ های کامل بدن برای بررسی سلامت کلیه‌ ها آزمایش کراتینین خون درخواست می‌ شود. واحدهای کوچک تصفیه کننده خون یا نفرون که در ساختار کلیه وجود دارند، به واسطه رگ‌ های خونی به نام گلومرول خون را تصفیه می‌ کنند. در این تجزیه، آب اضافی و مواد زائد از خون حذف می‌ شوند و از طریق ادرار دفع خواهند شد. کراتین نیز جزو مواد زائدی بوده که باید از خون جدا شود و توسط کلیه‌ ها دفع شود.

دلایل تغییر سطح کراتین خون
دلایل تغییر سطح کراتین خون

چرا سطح کراتین خون افزایش می‌ یابد؟

عدم دفع کراتین خون باعث می‌ شود که میزان آن از حالت طبیعی بیشتر شود و این نشان‌ دهنده مشکل در کلیه‌ ها است. برخی اوقات در اثر رژیم غذایی ناسالم یا مشکلات پزشکی دیگر سطح کراتینین خون افزایش می‌ یابد. از جمله دلایلی که باعث افزایش کراتین خون می‌ شوند، می‌ توان به موارد زیر اشاره کرد:
· انسداد در دستگاه ادراری
· پروتئین زیاد در رژیم غذایی
· کم‌ آبی بدن
· انواع مشکلات کلیوی نظیر عفونت کلیه یا آسیب‌ های دیگر به این اندام
· کاهش جریان خون به کلیه به‌ خاطر مشکلات مختلف نظیر نارسایی احتقانی قلب، عوارض دیابت یا فشارخون
· مصرف برخی از داروها مثل سایمتدیدین

اگر این مشکل در اثر عفونت کلیه ایجاد شود، باید درمان مناسب شروع شود تا به‌ مرور زمان میزان کراتین در خون بیمار کاهش یابد. توجه داشته باشید که فشارخون بالا و دیابت یکی از مهم‌ ترین دلایل ایجاد مشکلات کلیوی هستند؛ همچنین اصلاح رژیم غذایی می‌ تواند تا حد زیادی عملکرد کلیه را بهبود بخشد. کراتین بالای خون می‌ تواند نشان‌ دهنده مراحل اولیه مشکلات کلیوی باشد. تنها با آزمایش خون و بررسی فاکتورهایی مثل کراتین خون می‌ توان این نوع بیماری را تشخیص داد. تشخیص به‌ موقع نقش بسیار مهمی در درمان بیماری دارد.

علائم سطح بالای کراتین خون

معمولاً کراتین خون اگر در اثر کم‌ آبی یا رژیم غذایی نامناسب بالا رود، علایم خاصی نشان نمی‌ دهد. اما زمانی‌ که مشکلات کلیوی باعث ایجاد کراتین بالا شده باشند، شخص علاوه بر درد کلیه علائم زیر را احساس می‌ کند:
· تهوع و استفراغ
· احساس کم‌ آبی
· خستگی و بی خوابی
· کاهش اشتها
· ادرار بیشتر یا کمتر از حد معمول
· تورم
· خشکی پوست
· سردرگمی
· نفس تنگی
· نوروپاتی

چرا سطح کراتین خون کاهش می‌ یابد؟

در موارد بسیار نادر با کاهش کراتین خون بیش‌ از حد طبیعی مواجه هستیم که معمولاً چنین شرایطی باعث ایجاد نگرانی نمی‌ شود و اغلب مربوط به کاهش توده عضلانی است. در این زمان متخصص باید علت ایجاد مشکل در توده عضلانی را تشخیص دهد. در بسیاری از موارد سوء تغذیه باعث ایجاد چنین مشکلی می‌ شود. دلایلی که باعث کاهش کراتین خون می‌ شوند، عبارتند از:

· رژیم غذایی کم پروتئین یا کم‌ گوشت
· بیماری عضلانی مانند دیستروفی عضلانی
· مصرف برخی داروها
· مصرف بیش از حد آب
· بیماری کبد
به‌ طور کلی کاهش سطح کراتین نشانه بیماری مزمن یا کاهش توده عضلانی و سوء تغذیه است که معمولاً با کاهش وزن شدید همراه خواهد بود.

علائم سطح پایین کراتین خون

با یک آزمایش خون ساده می‌ توان سطح پایین کراتین خون را تشخیص داد. دلایل مختلفی باعث ایجاد چنین مشکلی می‌ شوند که مهم‌ ترین آن ها کاهش توده عضلانی است و با علائم زیر همراه خواهد بود:
· سفتی و درد عضلات
· ضعف عضلانی
· کاهش تحرک

چگونه می‌ توان از بالا یا پایین شدن کراتین خون جلوگیری کرد؟

رژیم غذایی نقش بسیار مهمی در جلوگیری از تغییر سطح کراتین خون دارد. چنانچه میزان مصرف پروتئین در غذا به‌ ویژه گوشت قرمز بیش‌ از حد طبیعی کاهش یا افزایش یابد، می‌ تواند باعث بالا یا پایین رفتن کراتین خون شود. مصرف روزانه ۸ لیوان آب تا حد زیادی در نرمال نگه داشتن کراتین خون نقش خواهد داشت.
چکاپ کامل بدن باید در اولویت قرار بگیرد به‌ خصوص عملکرد کلی فشار خون، دیابت و نارسایی قلبی در این بررسی‌ ها اهمیت زیادی خواهند داشت. با این مدیریت می‌ توان سلامت بدن و تعادل کراتین خون را تحت کنترل داشت.
کنترل رژیم غذایی می‌ تواند تا حد زیادی در کاهش کراتینین خون نقش داشته باشد. اگر با افزایش سطح کراتین خون مواجه هستید، بهتر است در مراحل اولیه مصرف گوشت و پروتئین مثل لبنیات را کاهش دهید؛ همچنین می‌ توانید به‌ جای مصرف گوشت از سبزیجات در وعده‌ های غذایی خود استفاده کنید. طبق تحقیقات انجام‌ شده فیبر در غذا تا حد زیادی در کاهش سطح کراتین خون نقش دارد؛ بنابراین کسانی که به بیماری مزمن کلیوی مبتلا هستند، بهتر است با افزایش مصرف فیبر این عارضه را بهبود بخشند. در مواد غذایی مختلف مثل میوه‌ ها، غلات کامل، سبزیجات و حبوبات فیبر زیادی یافت می‌ شود.

دلایل تغییر سطح کراتین خون
دلایل تغییر سطح کراتین خون

مراجعه به پزشک
با توجه به آنچه گفته شد می‌ توان نتیجه گرفت که تغییر در سطح کراتین خون اهمیت زیادی دارد و باید به‌ موقع تشخیص داده شود. دکتر سید حمیدرضا آرزه گر جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری می‌ تواند در این زمینه به شما کمک کند تا علائم کاهش و افزایش کراتین خون را بهبود بخشید و به زندگی عادی خود برگردید. برای دریافت نوبت ویزیت حضوری می‌ توانید با شماره‌ های درج شده در این سایت تماس بگیرید.

 

دکتر سید حمیدرضا آرزه گر

دکتر سید حمیدرضا آرزه گر

اورولوژیست
جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *