علت باقی ماندن ادرار در مثانه

علت باقی ماندن ادرار در مثانه
آنچه می خوانید...

علت باقی ماندن ادرار در مثانه

در شرایطی که فرد توانایی تخلیه کامل مثانه را نداشته باشد، با وضعیت باقی ماندن ادرار در مثانه مواجه خواهد شد. باقی ماندن ادرار در مثانه در هر دو گروه زنان و مردان پیش می آید. بنا به تحقیقات آماری، مردان در گروه های سنی 50 تا 60 سال بیشتر از سایرین در خطر ابتلا به این عارضه قرار دارند. دلایل مختلفی باعث باقی ماندن ادرار در مثانه می شوند که نیاز به فرآیند درمانی ویژه ای دارند. در این مقاله قصد داریم به بررسی انواع، علائم، عوارض، روش های درمان و علت باقی ماندن ادرار در مثانه بپردازیم. برای آشنایی بیشتر در زمینه روش های پیشگیری از باقی ماندن ادرار در مثانه، تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.

انواع باقی ماندن ادرار در مثانه

عارضه باقی ماندن ادرار در مثانه با اسامی تخلیه ناکامل ادرار و همچنین احتباس ادراری نیز شناخته می شود. این عارضه در دو حالت حاد و مزمن ایجاد می شود که هر یک دارای علائم به خصوصی است. در این بخش از مطلب به بررسی انواع باقی ماندن ادرار در مثانه اشاره خواهیم داشت.

علت باقی ماندن ادرار در مثانه
علت باقی ماندن ادرار در مثانه
  • نوع حاد

در این نوع، باقی ماندن ادرار در مثانه به طور ناگهانی اتفاق می افتد. تخلیه ناکامل ادرار از نوع حاد، با درد و ناراحتی زیاد و ناگهانی همراه است. توانایی نداشتن برای ادرار کردن به صورت ناگهانی برای فرد رنج آور خواهد بود که نیاز به درمان فوری و اورژانسی دارد.

  • نوع مزمن

برخی افراد به طور طولانی مدت و به شکل مزمن با مشکل تخلیه ناکامل ادرار مواجه می شوند. علائم این نوع عارضه در صورت بروز سایر مشکلات یا عوارض، آشکار می شوند. در بیشتر موارد فرد متوجه باقی ماندن ادرار در مثانه از نوع مزمن نمی شود.

علت باقی ماندن ادرار در مثانه

دلایل مختلفی باعث باقی ماندن ادرار در مثانه می شوند. در حالت کلی این دلایل در دو گروه انسدادی و غیر انسدادی دسته بندی می شوند. به بیانی دیگر، برخی عوامل وجود دارند که با مسدود کردن مسیر جریان ادرار مانع تخلیه کامل آن می شوند. از جمله علت های باقی ماندن ادرار در مثانه عبارتند از:
• مسدود شدن مجرای ادراری به وسیله سنگ کلیه
• وجود مشکلاتی در مسیر جریان ادرار و در محل اتصال بین کلیه، لوله حالب و مثانه
• مسدود شدن مجرای ادرار با پر و سفت شدن مدفوع در روده در اثر یبوست
• مسدود شدن جریان ادرار با بزرگ شدن غده پروستات در مردان
• افتادگی واژن
• آسیب دیدگی عصب های مثانه، نخاع و مغز در اثر ابتلا به بیماری هایی مانند ام اس، پارکینسون، سکته مغزی، دیابت و دمانس
• عوارض جانبی ناشی از مصرف برخی داروها
• عوارض برخی از جراحی ها به دلیل تزریق داروی بیهوشی
• عوارض ناشی از زایمان طبیعی
• عوارض ناشی از تزریق بوتاکس برای درمان مثانه پرکار
• رشد برخی تومورهای سرطانی یا غیر سرطانی در مثانه

علائم باقی ماندن ادرار در مثانه

باقی ماندن ادرار در مثانه علائم متعددی دارد. این علائم در افراد مختلف می تواند متفاوت باشد. در تخلیه ناکامل ادرار از نوع حاد علائم شدیدتر و در نوع مزمن، علائم خفیف تر خواهد بود. در حالت کلی، شایع ترین علائم باقی ماندن ادرار در مثانه عبارتند از:
• توانایی نداشتن در تخلیه ادرار
• نفخ کردن بخش پایینی شکم
• نیاز فوری به دفع ادرار
• سوزش ادرار
• منقطع یا ضعیف شدن جریان ادرار
• تکرر ادرار
• اختلال در شروع به ادرار کردن
• نیاز مجدد به ادرار کردن پس از پایان دفع ادرار
• احساس درد و فشار در بخش پایینی شکم و کمر

عوارض ناشی از باقی ماندن ادرار در مثانه

باقی ماندن ادرار در مثانه باید در سریع ترین زمان ممکن شناسایی و تحت روش های درمانی قرار گیرد. به ویژه نوع حاد باقی ماندن ادرار در مثانه نیاز به درمان اورژانسی دارد. در غیر این صورت مشکلات متعددی برای بیمار ایجاد خواهد شد. بروز این مشکلات می توند خطرات جدی به همراه داشته باشد. از جمله خطرات و عوارض ناشی از باقی ماندن ادرار در مثانه عبارتند از:
• رشد باکتری و ایجاد عفونت های ادراری به دلیل تجمع ادرار در مثانه
• کشیدگی و باز شدن بیش از اندازه عضله های مثانه و در نتیجه توانایی نداشتن مثانه برای انقباض ماهیچه
• بازگشت ادرار به کلیه ها به دلیل جمع شدن ادرار در مثانه و در نتیجه آسیب دیدگی کلیه ها
• بزرگ شدن پروستات در مردان و تجمع ادرار در مثانه و در نتیجه بی اختیاری ادرار

باقی ماندن ادرار در مثانه چگونه تشخیص داده می شود؟

با ظاهر شدن علائم غیر عادی، لازم است فرد به پزشک متخصص اورولوژی مراجعه داشته باشد. پزشک ابتدا شرح کاملی از حال بیماری می گیرد تا تمامی شرایط بیمار به هنگام دفع ادرار بررسی شود. در ادامه اقدام به انجام معاینات جسمی از بخش پایینی شکم می کند. در ادامه برای بررسی بیشتر از تست های آزمایشگاهی مختلفی استفاه می کند. برخی از این تست ها در زنان و مردان می توانند متفاوت باشند. از جمله روش های تشخیص باقی ماندن ادرار در مثانه عبارتند از:
• انجام سونوگرافی برای اندازه گیری میزان ادرار باقی مانده در مثانه
• انجام سیستوسکوپی برای بررسی داخل لوله مجرای ادرار و مثانه
• تصویر برداری به روش اشعه ایکس برای بررسی وجود عواملی مانند تومور، کیست، سنگ و…
• تست نوار مثانه برای بررسی فشار جریان ادرار، سرعت و حجم ادرار
• انجام الکترومیوگرافی برای بررسی فعالیت های عصبی عضله های مثانه

روش های درمان باقی ماندن ادرار در مثانه

با توجه به تشخیص علت باقی ماندن ادرار در مثانه، از روش های درمانی متناسب و متعددی برای درمان احتباس ادراری استفاده می کنند. انتخاب روش درمانی توسط پزشک متخصص بسته به شرایط بیمار تعیین خواهد شد. از جمله روش های درمان باقی ماندن ادرار در مثانه عبارتند از:
• تخلیه ادرار به وسیله سوند زدن در حدود هر 6 ساعت یک بار
• درمان و کنترل علائم مشکلات مربوط به آسیب دیدگی های مغزی و نخاعی مانند سکته، پارکینسون و… توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب
• گذاشتن استنت در مجرای ادرار برای باز کردن مسیر جریان ادرار
• تجویز دارو برای تقویت منقبض شدن عضله های مثانه

روش های پیشگیری از باقی ماندن ادرار در مثانه

در برخی موارد با رعایت چندین نکات ساده می توان از بروز عارضه باقی ماندن ادرار در مثانه پیشگیری کرد. از جمله روش های پیشگیری از باقی ماندن ادرار در مثانه عبارتند از:
• انجام تمرین های ورزشی برای تقویت عضله های لگن در صورت ابتلا به بیماری های سیستوسل و رکتوسل
• خودداری از مصرف داروهای بدون نسخه برای سرماخوردگی و آلرژی حاوی مواد ضد ادراری
• مصرف تمامی داروهای تجویز شده توسط پزشک در صورت بزرگ شدن اندازه پروستات

علت باقی ماندن ادرار در مثانه
علت باقی ماندن ادرار در مثانه

مراجعه به پزشک
در مطالب فوق به بررسی علائم، عوارض، روش های درمان و علت باقی ماندن ادرار در مثانه پرداخته شد. وجود سنگ کلیه، بزرگ شدن پروستات، زایمان طبیعی، یبوست، آسیب دیدگی عصبی، نخاعی و… از جمله علت های احتباس ادراری هستند. دکتر حمیدرضا آرزه گر جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری با گذراندن دوره تکمیلی اندویورولوژی از هلند، دارای ۱۱ سال فعالیت در زمینه‌ بیماری های کلیه و مجاری ادراری، به ویژه سنگ، پروستات، ناباروری، ناتوانی جنسی، اختلالات نعوظ و زود انزالی است. شما می توانید برای رفع و درمان باقی ماندن ادرار در مثانه به بهترین شیوه درمانی و گرفتن نوبت ویزیت با شماره های درج شده در سایت تماس حاصل نمایید.

دکتر سید حمیدرضا آرزه گر

دکتر سید حمیدرضا آرزه گر

اورولوژیست
جراح و متخصص کلیه و مجاری ادراری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *